واکاوی نقش صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در مدیریت بحران اقتصادی کووید - ۱۹ (2021-2019)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد روابط بین الملل، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق، تهران، ایران.
2 استاد تمام گروه اقتصاد، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق، تهران، ایران.
3 استاد تمام گروه روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.22034/isj.2025.493093.2263چکیده
پاندمی کووید-۱۹ بهعنوان یکی از بحرانهای قرن بیست و یکم شناخته میشود که آثار گسترده و چندجانبهای در عرصههای مختلف اقتصادی، اجتماعی و سیاسی برجای گذاشت. تعطیلی ناگهانی فعالیتهای اقتصادی در سطح جهانی، بحران جدیدی را به وجود آورد که تنها چند سال پس از بحران مالی جهانی آغاز شد. این بحران همزمان با چالشهای جدی ناشی از تغییرات اقلیمی، دیجیتالیشدن اقتصادها، رقابتهای ژئوپلیتیکی و نابرابریهای ژئواکونومیکی در جهان تلاقی یافت. در این شرایط، نهادهای مالی بینالمللی نظیر صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی، بهعنوان بازیگران موثر در مدیریت پیامدهای اقتصادی این بحران شناخته میشدند. در این راستا سؤال اصلی این پژوهش آن است که صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در بازه زمانی 2019 تا 2021 چه نقشهایی در مدیریت پیامدهای اقتصادی این بحران ایفا کردهاند و تا چه میزان این اقدامات به تقویت همکاریهای بینالمللی انجامیده است؟ رویکرد این پژوهش، کیفی از نوع اکتشافی بوده و از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. هدف اصلی پژوهش حاضر، ارزیابی میزان اثربخشی این اقدامات در کاهش پیامدهای اقتصادی بحران کووید-۱۹ و شناسایی نقاط ضعف ساختاری آنها است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هرچند این نهادها با اجرای برنامههای مالی و سیاستهای تسهیلگرانه توانستند نقش مؤثری در کاهش اثرات کوتاهمدت بحران ایفا کنند، اما برای مدیریت مؤثرتر بحرانهای آتی، نیازمند بازطراحی ابزارها و تقویت ساختارهای نهادی خود هستند. در نتیجه، این پژوهش بر ضرورت اصلاحات ساختاری در نظام مالی بینالمللی تأکید دارد.
