درمان جراحی ناهنجاریهای مادرزادی مهرهها در حیوانات کوچک: نتایج و جهتگیریهای آینده
نویسندگان
1 بورد تخصصی جراحی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانش آموخته دکتری حرفه ای دامپزشکی، گروه علوم درمانگاهی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.
doi
10.61882/eltiamj.12.1.8چکیده
زمینه و نوع مطالعه: ناهنجاریهای مادرزادی مهرهای، بهویژه نیم مهره ها (Hemi-vertebrae)، در نژادهای سگ با دم حلقه ای مانند بولداگ فرانسوی، بولداگ انگلیسی و پاگ شایع هستند. گزارشها حاکی از وجود نیم مهره در مهره های سینه ای در بیش از 93 درصد از بولداگهای فرانسوی البته بدون علائم عصبی میباشد. این ناهنجاریها میتوانند باعث میلوپاتی شوند که بهصورت آتاکسی، فلجی (Paresis)، بیاختیاری ادرار و/یا مدفوع ظاهر شده و اغلب در سال اول زندگی بروز پیدا می کنند. با اینکه بسیاری از موارد فاقد علامت بالینی هستند، قوز به سمت پشت (Kyphosis) شدید، می تواند منجر به نقصهای شود که نیاز به تشخیص و درمان پیشرفته دارد.هدف: ارزیابی روشهای تشخیصی، تکنیکهای جراحی و پیامدهای درمانی ناهنجاریهای مادرزادی مهرهای در حیوانات کوچک با تمرکز بر روشهای پایدارسازی و تأثیر آنها بر بهبود بالینی و نیز بررسی راهکارهای آینده برای کاهش بروز این بیماری.روش کار: مطالعه مروری با استفاده از منابع منتشر شده در زمینه ناهنجاریهای مهرهای در مجلات و همایشهای معتبر ملی و بینالمللی.نتایج: سیتیاسکن و MRI ابزارهای کلیدی در ارزیابی کامل پیشازعمل هستند؛ سیتیاسکن در ارزیابی ناهنجاریهای استخوانی و MRI در بررسی نخاع برتری دارند. درمان دارویی در بیشتر موارد منجر به نتایج ضعیف در بلندمدت و پیشرفت علائم عصبی می شود. پایدارسازی جراحی، همراه با یا بدون رفع فشار، در اکثر سگها باعث بهبود علائم بالینی می شود. با استفاده از تکنیکهای نظیر فیوژن زیستی، بیمارانی با عدم توانایی در گام گیری، قادرند بدون نیاز به پروتز های فلزی به حرکت برگردند. زاویه کاب بیش از ۳۵ درجه، برای وجود علائم عصبی دارای ارزش پیشبینیکننده مثبت 75% میباشد. اصلاح نژاد انتخابی و غربالگری زودهنگام بهعنوان راهکارهایی برای کاهش بروز ناهنجاری پیشنهاد شده است.نتیجهگیری نهایی: پایدارسازی ستون مهره از طریق جراحی بهترین گزینهی درمانی برای ناهنجاریهای مادرزادی مهرهای در حیوانات کوچک است و نسبت به درمان دارویی نتایج بهتری در توقف یا معکوس کردن پیشرفت آسیبهای عصبی دارد. تصویربرداری پیشرفته در برنامهریزی جراحی ضروری است. در آینده نه چندان دور میتوان با تمرکز بر تدوین نظامهای استاندارد درجهبندی، اصلاح نژاد انتخابی و غربالگری رادیوگرافی زودهنگام منتظر عدم شکلگیری و یا شدت بیماری بود.
