ظرفیت حقوقی اجرای قطعنامه غیرالزام‌آور 2250 شورای امنیت درخصوص نقش جوانان در صلح‌سازی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد گروه حقوق بین‌الملل، دانشکده الهیات، حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، ایران، تهران.

2 دانشیار دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

doi
10.22034/isj.2025.527177.2349
چکیده

مسئولیت اولیه شورای امنیت، به عنوان یکی از ارکان سازمان ملل متحد، حفظ صلح و امنیت بین‌المللی است و در این راستا مطابق فصل هفت منشور ملل متحد می‌تواند اقدام به تصویب قطعنامه‌های الزام‌آور برای سایر اعضای سازمان ملل متحد کند. اما صلاحیت شورای امنیت طبق سند موسس یک صلاحیت عام درخصوص صلح نیست؛ به دلیل احترام به حاکمیت سایر دولت‌های عضو و همچنین پیشگیری از ایجاد امتیاز و حق مضاعف برای این رکن، باید از شناخت صلاحیت ضمنی خودداری شود و این رکن سیاسی صرفا در چارچوب صلاحیت‌های تفویض شده توسط سایر اعضای سازمان، می‌تواند اقدام به تصویب قطعنامه کند. صلح سه بعد دارد که شامل «ایجادصلح»، «حفظ صلح» و «صلح‌سازی» می‌باشد. پرسش اصلی آن است که چگونه می‌توان اعتبار قطعنامه‌های غیرالزام‌آور شورای امنیت را در فرآیند صلح‌سازی حفظ کرد؟ در این مقاله که با روش توصیفی-تحلیلی نوشته شده است، نتایج پژوهش حاکی از آن است که شورای امنیت صرفا در دو مورد اول قادر به تصویب قطعنامه الزام‌آور است و درمورد «صلح‌سازی» صرفا می‌تواند اقدام به صدور توصیه‌نامه کند و درنتیجه قطعنامه ۲۲۵۰ که درخصوص نقش جوانان در صلح و امنیت بین‌المللی است، فاقد ویژگی الزام‌آور می‌باشد و از این‌رو برای سایر اعضای سازمان ملل متحد صرفا یک قطعنامه توصیه‌ای و اعلامی می‌باشد این مقاله با اتکا به اصول حقوق بین‌الملل، به‌ویژه دکترین مسئولیت حمایت و اصل حق تعیین سرنوشت، راهکاری مفهومی و حقوقی برای حفظ اعتبار قطعنامه‌های جوانان ارائه کرده است و از این رهگذر، ظرفیت‌های مغفول در اجرای اسناد غیرالزام‌آور را از منظر حقوقی احیا می‌کند.