ارزیابی تاثیر عصارهی الکلی گیاه جعفری بر التیام زخمهای جلدی عفونی و استرس اکسیداتیو در رت
نویسندگان
1 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 گروه آموزشی درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، ایران.
3 گروه علوم درمانگاهی، پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
4 گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
5 گروه آموزشی بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه سمنان ,سمنان، ایران.
doi
10.61882/eltiamj.12.1.11چکیده
زمینه و نوع مطالعه: ترمیم زخمهای پوستی، بهویژه زخمهای عفونی، از چالشهای مهم پزشکی است و نیازمند درمانهای مؤثر و کمعارضه میباشد. گیاهان دارویی به دلیل داشتن خواص آنتیاکسیدانی، ضدباکتریایی و ضدالتهابی، بهعنوان گزینههای امیدبخش مطرح شدهاند. هدف: این مطالعه با هدف بررسی اثرات ضدالتهابی و ضدمیکروبی عصاره متانولی جعفری (Petroselinum sativum) بر ترمیم زخمهای عفونی ناشی از استافیلوکوکوس اورئوس (Staphylococcus aureus) در موش صحرایی انجام شد.روش کار: در این مطالعه، ۶۰ موش صحرایی ماده بالغ بهطور تصادفی به چهار گروه ۱۵تایی شامل: گروه جعفری (پماد ۱۰٪ عصاره متانولی جعفری)، گروه نیتروفورازون (کنترل مثبت)، گروه اوسرین (پماد پایه) و گروه کنترل (بدون درمان) تقسیم شدند. پس از بیهوشی با کتامین–زایلازین، ناحیه پشتی تراشیده و برشی به قطر 5/1 سانتیمتر تا لایه عضله ایجاد و با ۱ میلیلیتر از باکتری استافیلوکوکوس اورئوس عفونی شد. تیمار زخمها به مدت ۲۱ روز انجام گردید. ارزیابیها در روزهای ۷، ۱۴ و ۲۱ شامل: آزمون ضدباکتریایی (MIC)، سنجش فعالیت آنتیاکسیدانی به روش DPPH و محاسبه IC₅₀، سنجش استرس اکسیداتیو با اندازهگیری MDA سرم آزمون (TBARS) ، بررسی هیستوپاتولوژیک (اپیتلیزاسیون، التهاب، بلوغ کلاژن، تعداد فیبروبلاستها، آنژیوژنز)، و ارزیابی ماکروسکوپی درصد جمعشدگی زخم با عکسبرداری دیجیتال و نرمافزار ImageJ بود.نتایج: حداقل غلظت مهارکنندگی رشد باکتری (MIC) عصاره جعفری ۱۲ میلیگرم در میلیلیتر و غلظت مهار ۵۰ درصدی رادیکالهای آزاد (IC₅₀) آن 25/37 میلیگرم در میلیلیتر بود. آزمون تیوباربیتوریک اسید (TBARS) نشان داد که سطح مالوندیآلدهید در گروه جعفری بهطور معنیداری کمتر از گروههای اوسرین و کنترل بود (بهترتیب ۱۲۸۹±19519 و ۱۸۹۵۹ 1064± نانوگرم/میلیلیتر در برابر ±۸۰۷۶۹ 3251 در کنترل، ۲.۷۱). ارزیابی هیستوپاتولوژیک حاکی از بیشترین درصد اپیتلیزاسیون،کمترین التهاب، بالاترین بلوغ رشتههای کلاژن و افزایش معنی دار آنژیوژنز در روز چهاردهم در گروه جعفری نسبت به سایر گروه ها بود. نتایج ماکروسکوپی نیز حاکی از بالاترین درصد جمعشدگی زخم در گروه جعفری بود.نتیجه گیری: عصاره متانولی جعفری با برخورداری از خواص آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و ضدباکتریایی، موجب تسریع بهبود زخمهای عفونی و بهبود کیفیت ترمیم بافت در مدل حیوانی گردید و میتواند بهعنوان گزینهای طبیعی و کمعارضه در درمان این نوع زخمها مطرح شود.
