جایگاه حق و تکلیف در اطلاع رسانی (انطباق مصادیق حقوق موضوعه ایران بر مفاهیم آیات‌الاحکامی قرآن)

نویسندگان

1 استادیار فقه و حقوق اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران (نویسنده مسئول)

2 استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22075/feqh.2022.21752.2641
چکیده

پیشرفت جوامع و گستردگی روابط،  ضمن تحول در ابزار ارتباطی و شیوه­ های انتقال پیام، تعاملات شهروندی را  متأثّر نموده است. چنین تحولاتی در کنار نقش قانون در تنظیم روابط و اختلاف اندیشمندان بر اصالت حقّ و تکلیف، ضرورت بخش تبیین موضع در این خصوص است؛ بدین­ رو پژوهش حاضر با روش تحلیل اسنادی و با نگاه فقهی- حقوقی به رسانه، نفس اطّلاع رسانی را از نگاه قرآن و از جهت حقّ- تکلیف، واکاوی نموده تا مشخّص گردد اطّلاع­ رسانی در حقوق موضوعه ایران، یک حقّ یا متعلّق آن است تا برای حفظ آن تکالیفی تعریف شود یا صرفاً موضوع حکم تکلیفی است که در این صورت چه آثار فقهی- حقوقی مترتّب می­گردد؟ بدین­رو  بی­آن که به ابعاد سه گانۀ اطّلاع­ دهنده، اطّلاع گیرنده و اطّلاعات در اینباره پرداخته شود مفهوم اطّلاع­ رسانی را در نگاه کلّی واکاوی نموده و  با احصای عناوین نه گانۀ کلّی در آیات،  به احکام و مفاهیمی مرتبط با کنش رسانه ­ای دست یافته است، آنگاه با تحلیل تفسیری و انطباق مواد  قانونی با آنها، چگونگی حلّ تعارض احتمالی میان قوانین و تزاحم مصادیق را بیان نموده است.