فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: یکی از ابزارهایی که در روانشناسی، کاربردهای متعدد بالینی و پژوهشی را به‌خود اختصاص داده‌است، سیاهۀ بازنگری‌شدۀ 90 گویه‌ای نشانه‌های بیماری می‌باشد. استفاده از این ابزار نیازمند وارسی ویژگی‌های روان‌سنجی در نمونه‌های بالینی و غیربالینی است. از طرفی، به‌دلیل وقت‌گیر بودن اجرای نسخۀ اصلی این پرسشنامه، استفاده از نسخ کوتاه این ابزار گسترش یافته‌است. از جمله نسخه‌های کوتاه «اس. سی. ال. – 90 - آر.» که مورد عنایت پژوهش‌های متعددی قرار داشته‌اند، سیاهۀ 27 گویه‌ای نشانه‌های بیماری «اس. سی. ال. - 27»، سیاهۀ 25 گویه‌ای نشانه‌های بیماری هاپکینز «اِیچ. اس. سی. ال. - 25»، پرسشنامۀ کوتاه نشانه‌های بیماری «بی. اس. آی. - 18»، سیاهۀ 14 گویه‌ای نشانه‌های بیماری «اس. سی. ال. - 14»، سیاهۀ 10 گویه‌ای نشانه‌های بیماری هاپکینز «اِیچ. اس. سی. ال. - 10»، سیاهۀ 9 گویه‌ای نشانه‌های بیماری «اس. سی. ال. - 9» و سیاهۀ 6 گویه‌ای نشانه‌های بیماری «اس. سی. ال. - 6» هستند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه‌های کوتاه یادشده از  «اس. سی. ال. – 90 - آر.»  در یک نمونۀ غیربالینی ایرانی بوده‌است.روش: در راستای دستیابی به هدف اشاره‌شده، پس از آماده‌سازی نسخۀ فارسی سیاهۀ بازنگری‌شده 90 گویه‌ای نشانه‌های بیماری، این سیاهه روی 513  نفر از دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد (و دکتری حرفه‌ای) دانشگاه شاهد اجرا شد. نمونه‌ای به حجم 44 نفر از دانشجویان دانشگاه شاهد جهت محاسبۀ ضریب بازآزمایی نسخه‌های کوتاه «اس. سی. ال. – 90 - آر.»، انتخاب و آزمون با رعایت فاصلۀ زمانی دو هفته برای بار دوم در بین این نمونه، اجرا گردید. بررسی روایی همگرای ابزارهای یادشده، با استفاده از پرسشنامه‌های زیر صورت پذیرفت: مقیاس 21 گویه‌ای افسردگی، اضطراب و استرس، پرسشنامۀ اضطراب بک، پرسشنامۀ افسردگی بک، پرسشنامۀ 28 گویه‌ای سلامت عمومی، پرسشنامۀ 7 سؤالی اضطراب فراگیر، مقیاس عاطفۀ مثبت و منفی، پرسشنامۀ سوگیری مذهبی شعیری، مقیاس ترس از ارزیابی منفی، مقیاس عزت‌نفس روزنبرگ، پرسشنامۀ کوتاه اضطراب سلامت. وارسی روایی سازۀ نسخه‌های کوتاه «اس. سی. ال.»، با بهره‌گیری از روش تحلیل‌عاملی تأییدی و با استفاده از نرم‌افزارهای «اس. پی. اس. اس. - 23» و «اِی. ام. اُ. اس. - 18» انجام شد. نتایج: نتایج حاصل از تحلیل آماری داده‌ها، مقادیر قابل‌قبول و معناداری از روایی ابعاد مربوط به هریک از نسخه‌های کوتاه سیاهۀ«اس. سی. ال. – 90 - آر.»  را در نمونه‌های غیربالینی نشان داد. اعتبار ابعاد نسخه‌های مختلف «اس. سی. ال.» با استفاده از روش آلفای کرونباخ بین 0.84 برای نسخۀ «اس. سی. ال. - 9»  و 0.92 برای نسخۀ «اِیچ. اس. سی. ال. - 25»، و با استفاده از روش بازآزمایی بین 0.81 برای نسخه‌های «بی. اس. آی. - 18» و « اس. سی. ال. - 6» و 0.84 برای نسخه‌های «اِیچ. اس. سی. ال. - 25» و «اِیچ. اس. سی. ال. - 10»،  به‌دست آمد. هم‌چنین ساختارهای عاملی استاندارد هریک از آن‌ها در نمونه‌های غیربالینی ایرانی از طریق تحلیل‌عاملی تأییدی با ریشۀ میانگین مربعات خطای برآورد «آر. ام. اس. ای. اِی.» بین 0.036 برای نسخۀ « اس. سی. ال. - 9» و 0.055 برای نسخۀ « اس. سی. ال. - 14»، تأیید گردید.بحث و نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، می‌توان در پژوهش‌های روانشناختی و تلاش‌های بالینی از نسخه‌های کوتاه این سیاهه استفاده نمود. هرچند نتایج کنونی، جدید و قابل‌توجه‌اند، اما برای تکمیل آن‌ها، وارسی ویژگی‌های روان‌سنجی در نمونۀ بالینی نیز ضروری است.