ارائۀ الگوی قرآنی تغییر درونی مطلوب در انسان به روش نظریه پردازی داده بنیاد متنی
نویسندگان
1 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران. اهواز، ایران.
2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران. اهواز، ایران.
3 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران. اهواز، ایران.
4 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران. اهواز، ایران
doi
10.22034/ksiu.2022.1129چکیده
هدف: این پژوهش با هدف ارائۀ الگوی قرآنی تغییر درونی مطلوب در انسان انجام شد. روش: روش پژوهش، نظریهپردازی دادهبنیاد متنی بود. یافتهها و نتایج: در الگوی قرآنی به دست آمدۀ تغییر درونی مطلوب، عوامل علّی عبارتند از: هدایتگر دانستن قرآن، عقلورزی، اطاعت از خدا و پیامبران، ایمان و عمل صالح و مسئولیت عاملیت خویش. مسئولیت تغییر درونی مطلوب در شرایط زمینهای خاصی همچون: انجام فرایض و مستحبات توسط انسان، پناه بردن به خدا، داشتن فضایل اخلاقی، سعة وجودی، بیداری فطرت، وجود رهبران صالح در جامعه، و مسئولیتپذیری خود رخ میدهد. شرایط عام و تعدیلکننده و تشدیدکنندۀ مسئولیت انسان در ایجاد تغییر درونی مطلوب در خود، شامل مسئولیت آگاهی یافتن و غفلتزدایی، تبختر و جانبداری غیر منطقی، همنشینی با نااهل، مادیگرایی، قلب مریض و قساوت قلب، تبعیت از هوای نفس و ظلم به خود، عصیان و سرکشی است. انسان مسئولیتش را برای ایجاد تغییر درونی مطلوب با انجام اعمال و راهبردهایی نظیر پندپذیری برای اصلاح رویّۀ زندگی و امید به وعدهها، جستجوی الگو، عبرتگیری و درسآموزی، تعمیق آگاهی، مجاهده، مسئولیت رشد و تحول دائمی خود را آشکار میکند که اینها پیامدهای نیکویی شامل بهرهمندی از امداد الهی، سیر تکاملی انسان، نیل به فوز و سعادت، سکینه و آرامش یافتن، پیوند انسان با حق و نیل به حیات طیبه را در پی دارند.