فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای سبک‌های شوخ‌طبعی در رابطه بین کینه توزی با ابعاد اساسی شخصیت (هگزاکو) است. روش: به این منظور، 200 نفر از معلمان مرد شهرستان قرچک به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و با استفاده از پرسشنامه‌های خودسنجی کینه‌توزی (مارکوس و همکاران، 2014) ، ابعاد اساسی شخصیت (هگزاکو - 60)، (اشتون و لی، 2009)  و سبک‌های شوخ‌طبعی (مارتین و همکاران، 2003) مورد آزمون قرار گرفتند. برای بررسی رابطه بین متغیرها از روش همبستگی پیرسون و از روش تحلیل مسیر برای ارزیابی مدل استفاده شد. نتایج: نتایج همبستگی بین متغیرها نشان داد که کینه‌توزی با سبک‌های شوخ‌طبعی پرخاشگرانه و خودکاهنده، رابطه مثبت و با سبک شوخ‌طبعی پیونددهنده و شوخ‌طبعی خودافزایی رابطه منفی دارد. هیجان‌پذیری با کینه توزی رابطه مثبت، و  وجدان و تجربه‌پذیری با کینه‌توزی رابطه منفی داشت. صداقت-فروتنی، برون‌گرایی، باوجدان بودن و تجربه‌پذیری با سبک شوخ‌طبعی پیونددهنده رابطه مثبت و سبک‌های شوخ‌طبعی پرخاشگرانه و خودکاهنده رابطه منفی داشتند. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که روابط معنی‌دار بین ابعاد اساسی شخصیت و کینه‌توزی در صورت حذف نقش واسطه‌ای سبک‌های شوخ‌طبعی از بین می‌رود. بحث و نتیجه‌گیری: گرایش افراد کینه‌توز به استفاده از سبک‌های شوخ‌طبعی منفی می‌تواند منجر به آسیب به خود فرد و دیگران شود. این یافته‌ها می‌تواند گام مهمی در جهت آموزش و ترویج سبک‌های شوخ‌طبعی مثبت و توانمندسازی افراد جامعه باشد.