روش ها و شاخص های ارزیابی تولیدات علمی در علوم انسانی و اجتماعی: مرور نظام مند
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز.
2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه رازی.
doi
10.22070/rsci.2020.4998.1341چکیده
هدف: در پژوهش حاضر بر این است تا به مرور یافتههای پژوهشهای ایران و جهان در خصوص ارزیابی تولیدات علمی در حوزههای علوم انسانی و اجتماعی و روشها و شاخصهای پیشنهادی برای ارزیابی بروندادهای علمی در این حوزهها پرداخته شود.روششناسی: پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور نظاممند انجام شده است. بدین منظور، پژوهشهای مرتبط در پایگاههای اطلاعاتی بینالمللی و داخلی بدون درنظرگرفتن محدودیت زمانی مورد جستجو قرار گرفتند و درمجموع، 45 مقاله مورد تحلیل قرار گرفتند.یافتهها: با توجه به اینکه الگوهای انتشاراتی و استنادی حوزههای علوم انسانی و اجتماعی با علوم پایه، طبیعی و مهندسی متفاوت است، مقایسه و ارزیابی آنها با روشها و شاخصهای یکسان امکانپذیر نیست. طبیعت منحصربهفرد پژوهشهای حوزه علوم انسانی و اجتماعی به صورتی است که نمیتوان از روشهای کمّی مانند روشهای کتابسنجی و علمسنجی برای ارزیابی کیفیت پژوهشهای این حوزه استفاده کرد.نتیجهگیری: برای ارزیابی کیفیت بروندادهای علمی حوزههای علوم انسانی و اجتماعی، لازم است رویکردهای کمّی نیز بهعنوان روشهای تکمیلی در کنار رویکردهای کیفی مورد توجه قرار گیرند. شاخصها و معیارهای مورد استفاده برای این حوزهها باید ترکیبی از شاخصهای کمّی و کیفی باشد.