فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مخاطرات با منشأ انسانی مهم‌ترین عامل تنش بین ذی‌نفعان است. از دورۀ پهلوی دوم، معتمدان محلی که ذی‌نفع و ناظر بر آب بودند از چرخۀ نظارت و حکمرانی خارج شدند و در پی آن مخاطرات با منشأ مدیریتی رو به افزایش گذاشت. از این‌رو شناسایی آنها برای اعمال حکمرانی در حوضه‌های رودخانه‌ای از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهش حاضر به روش تحلیلی و با هدف ارزیابی نقش نظام حکمرانی خوب در مدیریت مخاطرات و تنش‌های حوضۀ رودخانۀ قرّانقوچای براساس نظریۀ حکمرانی چندسطحی و مدیریت یکپارچۀ منابع آب انجام گرفته است. رابطۀ مؤلفه‌های تحقیق شامل مخاطرات چالش‌برانگیز حوضه در حکمرانی، تنش حوضه‌ای و حکمرانی خوب و زیرمتغیرهای آنها شامل سیزده شاخص به‌صورت میدانی و پرسشنامه‌ای از 80 نفر از ذی‌نفعان و مدیران محلی بررسی و مشخص شد. براساس نتایج در آزمون رابطۀ بین متغیر الگوی حکمرانی خوب محلی با میزان مخاطرات حوضۀ قرّانقوچای در سطح معناداری 005/0، همبستگی 29/0- به‌دست آمد؛ بدین معنا که هرچه نظام حکمرانی خوب محلی رودخانه‌ای تضعیف شود، مخاطرات حوضه افزایش می‌یابد، در آزمون بین متغیرهای تنش و مخاطرات حوضه در سطح معناداری 001/0 همبستگی 36/0 به‌دست آمد که نشان داد بین میزان تنش و مخاطرات در حوضۀ رودخانه قرّانقوچای رابطۀ معنادار و مثبت برقرار است و با افزایش مخاطرات بر تنش‌ها نیز افزوده می‌شود. در آزمون متغیر تنش با حکمرانی خوب محلی رودخانه‌ای در سطح معناداری 2/0 ضریب همبستگی 09/0 به‌دست آمد که بیانگر نبود رابطه است. همچنین مشخص شد که با توجه به همبستگی بین متغیرهای حکمرانی با میزان مخاطرات و تنش، طراحی، اجرا و به‌کارگیری الگوی حکمرانی خوب مشارکتی و مدیریت یکپارچۀ حوضه می‌تواند پایانی بر روند فزاینده و پیچیدۀ مخاطرات حوضۀ قرّانقو باشد.