مختصات روانسنجی پرسشنامۀ زمینهیابی سلامت (SF-36) برای استفاده در مولتیپل اسکلروزیس: ارزیابی روانسنجی در بیماران ایرانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای روانشناسی بالینی.
2 گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
4 گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: ارزیابی کیفیت زندگی بهعنوان سنجش پیامد مولتیپل اسکلروزیس (MS) میتواند نقشی کلیدی در شناسایی اثرات نامطلوب بیماری و تأثیر درمانهای مختلف در پیشرفت بهبودی بیماران داشته باشد. از اینرو، هدف از مطالعۀ حاضر، بررسی مختصات روانسنجی نسخۀ فارسی پرسشنامه زمینهیابی سلامت (SF-36) در MS بود. روش بررسی: 162 بیمار به شیوۀ پیاپی گزینش شده و پایایی همسانی درونی، اعتبار سازه، همزمان، پیشبین و افتراقی SF-36 ارزیابی شد که برای نیل به آن از مقیاس شدت خستگی (FSS) و مقیاس 21 سؤالی افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-21) استفاده گردید. یافتهها: همسانی درونی خردهمقیاسهای SF-36 به استثنای عملکرد اجتماعی و مشکلات هیجانی مطلوب بود (93/0 تا 42/0= α). تحلیل اعتبار SF-36 نشان داد که کلیۀ گویههای پرسشنامه از همبستگی مثبت و نیرومندی با خردهمقیاس مربوط به خود برخوردارند (95/0 تا 48/0 = r)؛ هر یک از خردهمقیاسها همبستگی معکوس و نیرومندی با سازههای خستگی، افسردگی، اضطراب و استرس داشتند (001/0< P؛ 71/0- تا 27/0- =r)؛ مؤلفۀ جسمانی SF-36 نسبت معناداری از واریانس نمرۀ خستگی (0001/0< P) و مؤلفۀ روانی نیز نسبت معناداری از واریانس نمرات افسردگی، اضطراب و استرس را حتی پس از کنترل عوامل مخدوشکنندۀ جمعیتشناختی سن، جنسیت، وضعیت تأهل و تحصیلات پیشبینی نمودند (0001/0< P) و در نهایت، میانگین تمامی زیرمقیاسهای SF-36 در دو گروه از بیماران خسته و نابهنجار نسبت به بیماران غیر خسته و بهنجار بهطور معناداری کمتر بود. نتیجهگیری: نسخۀ فارسی SF-36 اعتبار و پایایی مناسبی داشته و میتواند بهمنظور سنجش تأثیر پیامدهای MS بر روی کیفیت زندگی بیماران بهکار رود.