واکاوی ماهیت و آثار مخاطره‌آمیز عدم تطابق کالا (به استناد مبانی حقوق ایران و اسناد بین المللی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد واحد امارات متحده عربی

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

doi
10.22059/jhsci.2023.363414.789
چکیده

اهمیت رعایت ایمنی کالاها امری انکارناپذیر است. تولید و عرضۀ انبوه مواد غذایی سمی ممکن است امنیت جانی هزاران انسان را به مخاطره اندازد. وجود استاندارد در تشخیص ایمنی کالا تأثیر مهمی دارد. از این‌رو کشورها برای محافظت محیط زیست مقرراتی وضع کرده‌اند که حداقلی از استانداردهای ایمنی را برای انواع کالاها معین کرده و تولیدکنندگان را به رعایت آنها ملزم داشته‌اند. به‌طور کلی در طول روز معاملات زیادی انجام می‌پذیرد که بخشی از آنها به‌درستی صورت نمی‌گیرد. عدم انطباق کالا در معاملات از بیع‌هایی است که به بروز خسارات و ضررهایی به طرفین منجر می‌شود و آثار حقوقی خاصی را بر فروشنده، خریدار و حتی اشخاص ثالث تحمیل می‌کند. هدف پژوهش حاضر مطالعۀ تطبیقی دقیق و علمی دربارۀ ماهیت و آثار مخاطره‌آمیز عدم تطابق کالا است. نتایج نشان داد که تطابق نداشتن کالا در معاملات مختلف ممکن است به مخاطراتی منجر شود که هم فروشنده، هم مشتری و هم اشخاص ثالث دچار زیان‌ها و خساراتی شوند. براساس قواعد کنوانسیون نقض‌کننده می‌تواند عدم انطباق در ایفای تعهداتش را با تسلیم جایگزین یا تعمیر کالا و اسناد و مدارک جبران کند. مع‌هذا هر نوع حق مطالبۀ خسارت به‌نحوی ‌که در این کنوانسیون مقرر شده برای مشتری محفوظ است. در حقوق مدنی ایران نیز چنانچه عیب یا نقص فنی در کالای فروخته‌شده مشاهده شود فروشنده باید برای رفع عیب، یا تعویض بدون اخذ وجه یا پرداخت خسارت اقدام کند. چنانچه خسارات واردشده ناشی از عیب یا بی‌کیفیتی باشد و عرضه‌کننده به آن آگاهی داشته باشد، افزون‌بر جبران خسارت به مجازات محکوم خواهد شد.