تهیۀ نقشۀ خطرپذیری آلایندۀ PM2.5 شهر تهران با استفاده از الگوریتم میانگین وزنی مرتبشده
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی، پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران
2 گروه سیستم اطلاعات مکانی، دانشکدۀ مهندسی نقشهبرداری و اطلاعات مکانی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران
doi
10.22059/jhsci.2023.355953.767چکیده
آلایندۀ PM2.5 یکی از معضلات مهم زیستمحیطی است که در پی صنعتی شدن و افزایش جمعیت شهرها پدید میآید. اطلاعات دربارۀ وضعیت غلظت آلایندهها از جمله PM2.5 تأثیر بسزایی در نحوۀ تصمیمگیری مدیران شهری بهمنظور ارتقای سطح سلامت شهرها دارد. در این پژوهش از روش میانگین وزنی مرتبشده برای تولید پهنهبندی آلایندۀ PM2.5 استفاده شد. به این منظور از لایههای اطلاعاتی هواشناسی شامل سرعت باد، دمای بیشینه، دمای کمینه، دمای میانگین، بارش 24 ساعته و رطوبت و همچنین لایههای شاخص نرمالشدۀ تفاوت پوشش گیاهی (NDVI) و تراکم جادهای استفاده شد. برای محاسبۀ وزنهای مربوط به ترتیب مقادیر بهمنظور بهکارگیری الگوریتم میانگین وزنی مرتبشده از الگوریتم گرادیان کاهشی استفاده شد. برای دستیابی به مقدار بهینۀ وزنها پارامتر نرخ آموزشی مطلوب بهدست آمد. همچنین لایههای اطلاعاتی براساس وزنهای بهدستآمده طبق رویکرد میانگین وزنی مرتبشده تلفیق شدند. در نهایت برای ارزیابی نتایج بهدستآمده از شاخص RMSE استفاده شد. برآورد آلایندۀ PM2.5 برای فصلهای تابستان و زمستان بهترتیب کمترین و بیشترین خطا را داشت و مقادیر خطا برای این دو فصل بهترتیب 129/0 و 190/0 بود. ایستگاه اقدسیه در همۀ فصلها کمترین خطا و ایستگاههای گلبرگ، منطقۀ 11 و شهرری بیشترین خطا را داشتند.