فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

همگام با رشد فناوری، افزایش مخاطرات زیستی در جهان معاصر زندگی را با چالش‌های فراوانی روبه‌رو کرده و پرداختن به جایگاه مسئولیت‌پذیری اجتماعی در پیشگیری از مخاطرات و کاهش پیامدهای ناگوار آن برای بشر، به یکی از مباحث بسیار مهم دربارۀ کنش‌های انسانی تبدیل شده است. تحقیق حاضر با هدف تبیین عوامل مرتبط با مسئولیت‌پذیری اجتماعی به واکاوی نظریه‌های موجود و تحلیل یافته‌های پژوهش‌های پیشین می‌پردازد. روش پژوهش مطالعۀ اسنادی و تبیین یافته‌های مرتبط با موضوع در جریان مرور اسناد منتشرشده در دورۀ زمانی 1390 تا 1401 در پژوهش‌های داخلی و خارجی است. داده‌ها با استفاده از شیوۀ کدگذاری انتسابی و کدگذاری کل‌نگر بررسی شده است. یافته‌های نهایی شامل 7 مقولۀ اصلی و 18 مقولۀ فرعی است که نشان می‌دهد بحران‌ها، ریسک‌ها و مخاطرات ممکن است سبب تغییر کنش افراد شود و بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی تأثیر بگذارد. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهد که رویدادی همچون همه‌گیری کووید 19، اتفاقی مهم در تغییر رفتار افراد است و تأثیر مهمی بر آگاهی محیط ‌زیستی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی خواهد گذاشت. از بین عوامل مؤثر بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی، سرمایۀ اجتماعی، ارزش‌های اخلاقی و هنجاری و نابرابری در ابعاد مختلفی همچون قدرت، سلامت، هویت، آگاهی و بی‌تفاوتی بیشترین تأثیر را در جامعۀ مخاطره‌آمیز دارند. این عوامل به‌واسطۀ مفاهیمی چون احساس ناامنی، شهروندی، نوع‌دوستی و نیازهای روانی بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی تأثیر می‌گذارند.