فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اگرچه اختلاف امری طبیعی در زندگی اجتماعی بشر است، اما ابزار مدیریت آن در دوره‌های مختلف یکسان نبوده است. تا پیش‌از پیمان وستفالی، رفع اختلافات از طریق استیلا و بوسیله اعمال زور صورت می‌گرفت، اما جنگ‌های سی‌ساله ‌مذهبی نشان داد که ابزار زور کارآمدی سابق را ندارد. ازآن‌پس بود که نظام موازنه‌قوا و دیپلماسی نیز در روابط اروپاییان ظهور یافتند. تلاش این مقاله پاسخ به این پرسش است که بر اساس چه مؤلفه‌ها و فرآیندهایی نقش و جایگاه دیپلماسی در حل‌و‌فصل مخاصمات و بحران‌های اروپا قابل ارزیابی است؟ یافته‌های مقاله نشان می‌دهد از رنسانس به‌بعد مجموعه‌ای از مولفه‌ها، روندها و برخی رخدادها به‌وقوع پیوست که نتیجه انباشت آنها پس‌از چند قرن، اولویت‌یابی دیپلماسی نسبت به زور بوده است. روندهای ملی و ساختاری که تأثیر متقابل بر یکدیگر داشته‌اند بر تغییر ابزار اروپاییان از زور به دیپلماسی اثرگذار بوده‌اند. اروپاییان پیوند میان بقا و دیپلماسی را رفته‌رفته آموختند. ضرورت‌ها و اجتناب‌های ساختاری که خود را در پیدایش نظام موازنه‌قوا نشان داد به همراه حافظه تاریخی مشترک، تجربه زیستی مشترک، هویت و فرهنگ مشترک نسبی، دشمن مشترک، ارزش‌ها و باورهای مشترک نسبی و بسیاری از مولفه‌های دیگر مانند باور به راهکارهایی که حداکثر منافع را با حداقل هزینه‌ به ارمغان آورد طی چند قرن در اروپا انباشت شد که موجب گردید خواست و اراده مضاعفی در اروپاییان پدید آید که برای راهکارهای مسالمت‌آمیز اولویت بالاتری قائل شوند. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تبینی با اتکا به روش جامعه-شناسی تاریخی انجام شده است.