کاهش مخاطرات در مسیریابی توزیع سوخت بنزین با بهکارگیری الگوریتم تکاملی مبتنی بر شدت پارتو بهبودیافته تحت شرایط فازی (مطالعۀ موردی: استان بوشهر)
نویسندگان
1 گروه مدیریت صنعتی، دانشکدۀ کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر
2 گروه مدیریت صنعتی، دانشکدۀ کسبوکار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر
3 گروه مدیریت صنعتی، دانشکدۀ کسبوکار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر
doi
10.22059/jhsci.2023.250533.325چکیده
با توجه به اینکه حملونقل مواد خطرناک با خطر بسیار شدید آسیبهای انسانی، طبیعی و زیستمحیطی همراه است، افزونبر توجه به جنبههای اقتصادی در مسیریابی مواد خطرناک باید تأکید بیشتری بر کاهش مخاطرات جمعیتی و زیستمحیطی صورت گیرد. در این پژوهش مدلی چندهدفه برای مسئلۀ مسیریابی وسایل نقلیه برای توزیع سوخت بنزین به جایگاههای سوخت استان بوشهر در شرایط فازی طراحی و بر رعایت ملاحظات ایمنی تأکید شد. بنابراین هدف یافتن کوتاهترین مسیر با رعایت ملاحظات ایمنی و زیستمحیطی است. برای محاسبۀ ریسک مسیر و مقدار آلودگی انتشاریافته از وسایل نقلیۀ حمل بنزین، از منطق فازی و بررسی مسیرهای موجود در نرمافزار GIS و محیط طبیعی و همچنین جمعآوری نظر خبرگان در قالب پرسشنامه استفاده شد. برای وزندهی به انواع ریسک و توابع هدف روش تصمیمگیری چندمعیارۀ بهترین- بدترین فازی بهکار گرفته شد و برای حل مدل پیشنهادی از الگوریتم تکاملی مبتنی بر شدت پارتو بهبودیافته استفاده شد. در نهایت با حل مدل و اعمال وزن به توابع هدف براساس نظر متخصصان، مسیر بهینه مشخص و معرفی شد. براساس نتایج این پژوهش، سه جواب بهینه روی مرز پارتو با توجه به سه هدف زمان سفر مسیر، ریسک مسیر و همچنین مقدار آلودگی زیستمحیطی ناشی از توزیع سوخت برای مسیر بهدستآمده مشخص شد. همچنین با توجه به محاسبۀ وزنهای بهینه برای هر تابع هدف و محاسبۀ میانگین وزنی برای جوابهای بهینۀ پارتو و نیز بررسی میدانی مسیر پیشنهادی از نظر وجود نقاط حادثهخیز و ریسک مسیر، جواب بهینۀ پارتو نخست، مسیر بهینه انتخاب شد.
