عوامل مؤثر بر شکل گیری اتحاد راهبردی ترکیه و جمهوری آذربایجان
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد روابط بینالملل دانشگاه تهران
2 دکترای روابط بین الملل، دانشگاه بین المللی فلوریدا، فلوریدا، ایالات متحده آمریکا
doi
10.22034/isj.2024.411209.2056چکیده
با روی کارآمد حزب عدالت و توسعه در سال 2002 تحتتأثیر دیدگاه داوود اوغلو ارتباط گسترده با محیط پیرامونی در دستور کار مقامات ترکیه قرار گرفت. ازاینرو، ترکیه تلاش کرد تا ارتباط خود را با جمهوری آذربایجان افزایش دهد. روابط آنکارا– باکو، در جنگ 2020 قرهباغ عمق بیشتری پیدا کرد و با «اعلامیه شوشی» به اوج خود رسید. اعلامیه شوشی را میتوان سنگ بنای روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان در تحولات جدید دانست. بیانیه شوشی بهوضوح هماهنگی سیاست کلی در حوزههای نظامی، سیاسی و سیاست خارجی را بیان میکند. در واقع، این سند بیانگر اتحاد راهبردی بین ترکیه و جمهوری آذربایجان است. از اینرو، در این مقاله با روشی توصیفی تحلیلی و با بهرهگیری از چارچوب نظری سه سطح سه حوزهای محیالدین مصباحی که یک خوانش ویژه از ژئوپلیتیک است و یک دید سهجانبه از سیستم بینالمللی با سه سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی و سه حوزه مرتبط به هم و درعینحال متمایز ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک و ژئوکالچر، ارائه میدهد، تلاش شده است به این پرسش که چه عواملی سبب تکوین و تعمیق اتحاد راهبردی بین ترکیه و جمهوری آذربایجان شده است؟ پاسخ داده شود. نتیجه کلی مقاله نشان میدهد که مجموعهای از عوامل ژئوپلیتیکی، ژئواکونومیکی و ژئوکالچر در سه سطح بینالمللی، منطقهای و داخلی سبب تکوین و تعمیق اتحاد بین ترکیه و جمهوری آذربایجان شده است. در این پژوهش، روش گردآوری اطلاعات نیز بهصورت استفاده از منابع مکتوب اعم از کتب، مقالات، اسناد و دادههای اینترنتی است.
