تحلیل مکانی مقدار زمین‌لغزش با استفاده از روش تداخل‌سنجی راداری به‌منظور کاهش مخاطرات (مطالعۀ موردی: منطقۀ سرباز در استان اصفهان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

3 دکتری ژئومورفولوژی، استاد، گروه GIS و RS واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

doi
10.22059/jhsci.2023.347893.741
چکیده

لغزش‌ها از پدیده‌های بسیار پیچیده و در عین‌حال زیانبار به‌شمار می‌آیند که در اثر وقوع آنها مواد دامنه‌ای از سطوح شیبدار جابه‌جا می‌شود و زخم‌های به‌نسبت عمیقی در دامنه‌ها بر جای می‌ماند. وقوع چنین پدیده‌ای در نزدیکی عوارض فرهنگی مانند مناطق مسکونی، جاده‌ها و غیره موجب آسیب‌های مالی و تلفات جانی فراوان می‌شود. استفاده از سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی در درجه اول و در پی آن، استفاده از فناوری تحلیل تصاویر ماهواره‌ای، در این بخش از مدیریت بسیار کمک‌کننده است. تداخل‌سنجی راداری D-InSAR با برخورداری از پوشش زمینی وسیع مکرر، پیوسته و نیز قدرت تفکیک زمانی و مکانی زیاد، از دقیق‌ترین و کم‌هزینه‌ترین فنون سنجش از دور است که برای نمایش جابه‌جایی‌های پدیدآمده در سطح زمین ارائه شده است. پژوهش حاضر به بررسی وجود زمین‌لغزش‌ها در محدودۀ پژوهشی روستای سرباز به کمک تصاویر راداری سنجندۀ سنتینل 1 و با استفاده از روش تداخل‌سنجی راداری در دورۀ زمانی 2017 و 2018 پرداخته است. پس از پردازش‌های مختلف در نرم‌افزار ENVI و افزونۀ SarScape، اندازۀ جابه‌جایی و زمین‌لغزش منطقه به‌دست آمد. با توجه به نتایج می‌توان گفت منطقۀ سرباز از نظر زمین‌لغزش فعال است. همچنین سه نقطه به‌منزلۀ نقاط حساس معرفی شدند که مشخص شد در محدودۀ خطر متوسط رو به زیاد قرار دارند. نتایج نشان داد که منطقۀ سرباز در دورۀ 05/06/2017 تا 14/12/2017، دارای 069/0- جابه‌جایی یعنی نزدیک به 7 سانتی‌متر، در دورۀ 14/12/2017 تا 12/06/2018 دارای 035/0- جابه‌جایی یعنی نزدیک به 4 سانتی‌متر و در دورۀ 12/06/2018 تا 21/12/2018 دارای 064/0- جابه‌جایی یعنی 6 سانتی‌متر بوده است. در پایان نقشۀ نقاط حساس تهیه و ارائه شد.