تحلیل استرس ادراک‌شدۀ ناشی از کووید- 19 و مدیریت مخاطرات آن از طریق تنظیم هیجان و جهت‌گیری مذهبی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیأت علمی دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد

2 استادیار و عضو هیأت علمی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه کوثر بجنورد

3 دکتری تخصصی مشاوره

doi
10.22059/jhsci.2023.351002.754
چکیده

کادر درمان به‌دلیل تماس نزدیک با بیماران کووید 19 در برابر عفونت آسیب‌پذیرند و ممکن است ویروس را در بین اعضای خانواده گسترش دهند. از طرفی ماهیت این بیماری واکنش‌های شدید تنش‌زا مانند خستگی، اضطراب و افسردگی را در کادر درمان افزایش می‌دهد. از این‌رو همه‌گیری کووید 19 گذشته از تأثیر بر سلامت جسمانی، بر سلامت روان و رفاه نیز اثر می‌گذارد. این پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی استرس ادراک‌شده از طریق تنظیم هیجان و جهت‌گیری مذهبی کارکنان درگیر با بیماران مبتلا به کووید 19 در زمستان 1400 انجام گرفت و اولین تحقیقی است که متغیرهای مذکور را در حیطۀ استرس ادراک‌شدۀ ناشی از کرونا در کادر درمان می‌سنجد. پژوهش از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری، کارکنان بخش کووید 19 بیمارستان امام حسن بجنورد بود که 280 نفر از آنها به‌عنوان نمونه به شیوۀ سرشماری انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامۀ استرس ادراک‌شده، تنظیم هیجان و جهت‌گیری مذهبی استفاده شد. تحلیل داده‌ها با آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانۀ گام‌به‌گام در نرم‌افزار SPSS.v26 انجام گرفت. داده‌های پژوهشی از بررسی 221 نفر (پس از اعمال ملاک خروج از پژوهش) با استفاده از روش سرشماری همۀ جامعۀ پژوهشی به‌دست آمد. یافته‌ها نشان داد که همبستگی معناداری بین استرس ادراک‌شده با ارزیابی مجدد (293/0-)، جهت‌گیری مذهبی درونی (351/0-) و سرکوبی (167/0) وجود دارد. همچنین ارزیابی مجدد و جهت‌گیری مذهبی درونی پیش‌بینی‌کننده‌های منفی و سرکوبی پیش‌بینی‌کنندۀ مثبت استرس ادراک‌شده است (237/0 = R2 و 01/0 > P). ازآنجا که ارزیابی مجدد تنظیم هیجان و جهت‌گیری مذهبی درونی توانستند استرس ادراک‌شده کارکنان درگیر با کووید 19 را پیش‌بینی کنند، به نظر می‌رسد با برگزاری دوره‌های تنظیم هیجان و آموزش فنون آن و نیز فضاسازی معنوی متناسب با بخش کووید 19 می‌توان استرس ادراک‌شدۀ کارکنان را کاهش داد.