مدل‌سازی فرار سرمایه در اقتصاد ایران (رویکردی بر مبنای کاهش عدم اطمینان در انتخاب مدل)

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اقتصادی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

3 استادیار گروه علوم اقتصادی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

doi
10.22075/jem.2025.36457.1971
چکیده

عوامل متعددی بر فرار سرمایه اثرگذارند که تعدد این عوامل موجب ابهام و سردرگمی تصمیم‌گیری در این حوزه می‌گردد؛ در نتیجه تدوین مدل مطلوب و کاهش ابعاد متغیرهای اثرگذار بر فرار سرمایه، از اهمیت بالایی برخودار است. رویکردهای میانگین‌گیری بیزین توانایی بالایی در این حوزه دارند. بر این اساس هدف تحقیق حاضر مدل‌سازی فرار سرمایه در اقتصاد ایران است. بازه زمانی انتخابی تحقیق 1990 تا 2023 است. در این مقاله 41 متغیر موثر بر فرار سرمایه با استفاده از مدل‌های میانگین‌گیری بیزین مدل‌سازی گردید. بر اساس نتایج 18 متغیر غیرشکننده؛ که بالاترین سطح احتمال را بر فرار سرمایه داشتند؛ جهت حضور در مدل بهینه انتخاب شدند. مهم‌ترین متغیرهای غیرشکننده موثر بر فرار سرمایه در اقتصاد ایران ثبات سیاسی؛ تحریم و بدهی خارجی تشخیص داده شدند. با توجه به حضور متغیر بدهی خارجی در متغیرهای غیرشکننده نظریه بدهی-محور در حوزه فرار سرمایه اقتصاد ایران مورد تأیید قرار می‌گیرد.