بررسی فراوانی نسبی برخی ترکیبات شیمیایی تشکیل‌دهندۀ سنگ‌های مجاری ادراری در بیماران مراجعه‌کننده به آزمایشگاه‌های تشخیص طبی استان خوزستان

نویسندگان

1 دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران.

2 دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران.

3 گروه بیوشیمی بالینی، مرکز تحقیقات سلولی و ملکولی، دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران.

4 دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: بیماری سنگ کلیه یک بیماری شایع با فراگیری حدود 7- 4 درصد در جهان می­باشد. شیوع آن در ایران از حداکثر جهانی بیشتر است. شکل­گیری یک سنگ در ابعاد پاتولوژیکی، علاوه بر فوق اشباع شدن ادرار با مواد معدنی، نیازمند اتصال و توقف ذرات کریستالی کوچک بر روی پیش­سازهای سنگ در سطح داخلی مجاری ادراری است. آگاهی از ترکیب شیمیایی یک سنگ کمک بسیاری در زمینه­های پیش­گیری، درمان و تشخیص می­کند و به پزشکان این امکان را می­دهد تا در هر یک از این زمینه­ها به طور اختصاصی عمل کنند. از این­رو این مطالعه با هدف تعیین ترکیبات شیمیایی تشکیل­دهندۀ سنگ­های مجاری ادراری انجام گرفت. روش بررسی: این مطالعۀ توصیفی در دانشگاه علوم پزشکی اهواز انجام و 275 مورد از سنگ­های مجاری ادراری از لحاظ خصوصیات ماکروسکوپی و آنالیز ترکیب شیمیایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته­ها: از مجموع 275 بیمار مبتلا به سنگ مجاری ادراری، تعداد 55 نفر(20%) دارای سنگ خالص از جنس کلسیم اگزالات و مابقی بیماران، 220 نفر (80%)، دارای سنگ­های مخلوط بودند. ترکیب غالب در اکثر سنگ­های مخلوط را نیز کلسیم اگزالات (6/83%) به خود اختصاص داده بود. نتیجه­گیری: کلسیم اگزالات فراوان­ترین ترکیب شیمیایی سنگ­های مجاری ادراری اعم از خالص یا مخلوط می­باشد که در مردان شیوع بیشتری دارد و سنگ­های استروایتی حاوی منیزیم، آمونیم، و فسفات شیوع بیشتری در زنان دارد.