فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جهل به قانون عامل بسیاری از مخاطرات و جرم‌هاست، چنانکه افزون‌بر 50 درصد زندانیان بی‌سوادند و هیچ علمی به قوانین ندارند. جهل موضوع جدیدی نیست و پیش از این به آن پرداخته شده است، اما باید اذعان داشت که بررسی مخاطرات اجتماعی ناشی از جهل موضوع کاملاً جدیدی است که در این پژوهش لحاظ شده است. براساس تحقیقات، وقوع جرم در جامعه با سطح سواد افراد ارتباط مستقیم دارد، به‌نحوی‌ که افراد جاهل به قانون بیشتر از دیگران مرتکب جرم و مسبب افزایش مخاطرات اجتماعی می‌شوند. برای مثال در زمینۀ آزادسازی کالاها، جهل به قوانین ترخیص کالا ممکن است به تغییر وضعیت قانونی به وضعیت قاچاق منجر شود. باید گفت در مورد آثار جهل قاعدۀ مهمی وجود دارد: جهل به قانون رافع مسئولیت نیست. نتایج حاکی از آن است که جهل، مفهومی نسبی است و شایسته نیست که تحت قاعده‌ای کلی بیان شود، بلکه تشخیص دفاع تلقی شدن یا نشدن جهل، نوعی کار دقیق قضایی است که بر عهدة متولیان امر قضایی است.