فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله به بررسی شاخص‌های ژئومورفیک حوضۀ زهکشی جاسک و تأثیر گسل زندان بر این شاخص‌ها و در نتیجه تأثیر آن بر مخاطرات زمین‌ساختی منطقه با استفاده از نرم‌افزارهایGlobal Mapper  و Arc GIS پرداخته شده است. شاخص‌های محاسبه‌شده عبارت‌اند از: شاخص طول- شیب رودخانه (SL)، نسبت عرض کف دره به ارتفاع آن (Vf)، شاخص نبود تقارن حوضۀ زهکشی (Af)، پیچ‌وخم پیشانی کوهستان (Smf)، شاخص سینوسی رودخانه (Bs)، فاکتور توپوگرافی عرضی (T) و شاخص زمین‌ساخت فعال نسبی (Iat). منطقۀ پژوهش در جنوب ایران و جنوب شرق استان هرمزگان قرار دارد. در این منطقه، گذر گسل زندان که جداکنندۀ دو صفحۀ زاگرس و مکران است، سبب ایجاد ساختارهای مختلف زمین‌شناسی و فرایندهای تکتونیکی حاصل از آن شده که عامل اصلی بروز مخاطرات در این منطقه‌اند. بر‌اساس نتایج تحقیق و شاخص‌های تکتونیکی، منطقه در شرایط تکتونیکی متوسطی به سر می‌برد. عوامل تهدیدکنندۀ منطقه، از جمله تأثیر گسل زندان بر بالاآمدگی منطقه سبب افزایش شیب منطقه در قسمت‌های شمالی و در نتیجه افزایش سرعت جریان آب و طغیان رودخانه‌ها در مناطق پایین‌دست و ایجاد ناپایداری دامنه‌ای و رانش زمین در منطقه شده‌اند. بنابراین با برنامه‌ریزی درست و آگاهی کامل از شرایط تکتونیکی حاکم بر منطقه می‌توان از توان مخاطرات و حوادث طبیعی پیش‌بینی‌پذیر کاست.