فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق حاضر با هدف تهیۀ نقشۀ تغییرات فضایی حساسیت خطر وقوع سیل در حوضۀ آبریز الندچای در استان آذربایجان غربی و شهرستان خوی انجام گرفت. برای دستیابی به این هدف از سیزده پارامتر مؤثر در وقوع این پدیده استفاده شد. این پارامترها عبارت است از لیتولوژی، گروه‌های هیدرولوژیکی خاک، شاخص پوشش گیاهی، کاربری اراضی، شیب، جهت شیب، ارتفاع، فاصله از آبراهه، تراکم آبراهه، بارش، شاخص رطوبت توپوگرافیک، شاخص قدرت آبراهه و شاخص حمل رسوب. به‌منظور بررسی تأثیر هر یک از این پارامترها در وقوع سیل از مدل ترکیبی نوینی که براساس طبقه‌بندی فازی (FURIA)، الگوریتم ژنتیک (GA) و یک الگوریتم یادگیری ماشین (AdaBoost) توسعه‌‌یافته استفاده شد. برای اجرای مدل و پیش‌پردازش‌ها و تحلیل‌های لازم براساس داده‌های آموزشی و اعتبارسنجی از نرم‌افزار داده‌کاوی WEKA استفاده شد. نتایج حاصل از اجرای مدل تحقیق نشان داد که پارامترهای شیب، گروه‌های هیدرولوژیکی خاک، ارتفاع و پوشش گیاهی تأثیر مهمی در وقوع سیل دارند. در نهایت نقشۀ حساسیت خطر وقوع سیل در پنج طبقه شامل حساسیت خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد تهیه شد. نتایج نشان داد مناطقی که حساسیت زیادی از نظر خطر وقوع سیل دارند، اغلب در پایین‌دست حوضه متمرکزند که مناطق مسطح و کم‌ارتفاع را شامل می‌شوند. میزان دقت نقشۀ نهایی براساس داده‌های آموزشی و اعتبارسنجی (190 نقطۀ سیل‌گیر و 190 نقطۀ بدون سیل) و با استفاده از منحنی ROC و سطح زیرمنحنی بررسی شد. نتایج نشان داد که مقدار سطح زیرمنحنی دارای ضریب 887/0 برای داده‌های آموزشی و 904/0 برای داده‌های اعتبارسنجی بوده است که بیانگر دقت خوب مدل ترکیبی در تهیۀ نقشۀ حساسیت خطر وقوع سیل است.