برآورد آثار تکنولوژی و پیچیدگی اقتصادی بر سرانه انتشار کربن در ایران: رویکرد چندک بر چندک

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم ادرای و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22075/jem.2025.31811.1873
چکیده

نوآوری تکنولوژی و پیچیدگی اقتصادی، دو عامل بسیار مهم در تحولات اجتماعی و محیط‌زیستی جهان معاصر هستند. تأثیر این دو بر انتشار کربن که یکی از عوامل تغییرات آب‌وهوایی است، بسیار حائز اهمیت است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر به دنبال بررسی نقش نوآوری تکنولوژی، شاخص پیچیدگی اقتصادی، رشد اقتصادی و تراکم جمعیت در کاهش سرانه انتشار کربن‌دی‌اکسید (CO2) با بهره‌گیری از رویکرد رگرسیون چندک بر چندک (QQR) در بازه زمانی 1996 تا 2020 است. رابطه آماری بین متغیرهای ذکرشده با استفاده از نرم‌افزارهای ایویوز12 و متلب برای کشور ایران مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصله نشان می‌دهد که بهبود نوآوری تکنولوژی و شاخص پیچیدگی اقتصادی می‌توانند منجر به کاهش قابل‌توجهی در انتشار کربن شوند. بدین ترتیب، لزوم توجه به سیاست‌های توسعه نوآوری‌های تکنولوژی‌ و بهبود شاخص پیچیدگی اقتصادی و ارائه راهکارهایی جهت تأثیرگذاری بیش‌تر آن‌ها بر کاهش سرانه انتشار CO2 در محیط‌زیست از اهمیت بالایی برخوردار است.