بررسی اثر نااطمینانی درآمدهای دولت بر کسری بودجه (رویکرد رگرسیون کوانتایل مبتنی بر تبدیل موجک)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه پیام نور

3 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه علوم تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.22075/jem.2025.36087.1953
چکیده

در دنیای واقعی، نااطمینانی متغیرهای اقتصادی موجب ریسک در فضای تصمیم‌گیری دولت‌ها و عوامل اقتصادی برای اعمال سیاست‌ها و بودجه‌ریزی سالانه شده و رفتار آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بنابراین مفهوم‌سازی مدل درآمد مالیاتی به عنوان بخشی از درآمد دولت مفید خواهد بود. مطالعه حاضر به بررسی اثرات کمی عدم قطعیت درآمدهای دولت برکسری بودجه دراقتصاد ایران با استفاده از مدل خودتوضیحی تعمیم­یافته واریانس شرطی در بازه زمانی 1386 الی 1401 می پردازد. برای نخستین بار برای تحلیل دقیق تر نوسانات، از روش تبدیل موجک ناپیوسته با حداکثر هم‌پوشانی استفاده کرده تا تأثیرات نااطمینانی درآمدها برکسری بودجه درمقیاس‌های زمانی مختلف تعیین شود. نتایج تحلیل نشان می‌دهد که نااطمینانی درآمدهای دولت تأثیر مثبت و معناداری بر کسری بودجه در تمامی چندک‌ها دارد. این تأثیر در چندک‌های ابتدایی کمتر و در چندک‌های انتهایی بیشتر است، که نشان‌دهنده افزایش اثر مثبت نااطمینانی درآمدهای دولت برکسری‌بودجه در طول زمان است. این نتایج تأکید می‌کنند که مدیریت نااطمینانی در درآمدهای دولت، به ویژه در کوتاه‌مدت و میان‌مدت، بسیار حیاتی است. سیاست‌های اقتصادی که بتوانند به کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی و افزایش تنوع منابع درآمدی دولت کمک کنند، می‌توانند در کاهش کسری بودجه و بهبود پایداری اقتصادی نقش کلیدی ایفا کنند.