فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آتش‌سوزی جنگل‌ها از مخاطرات مهمی است که ممکن است عامل انسانی یا غیرانسانی داشته باشد و موجب مشکلات زیادی در چرخۀ اکوسیستم، تخریب زیرساخت‌های جنگل، فرسایش خاک و از بین رفتن حیات بسیاری از موجودات زنده شود. یکی از راه‌های مدیریت آتش‌سوزی جنگل و کاهش تأثیرات مخرب آن، پیش‌بینی خطر در مناطق مستعد آتش‌سوزی است. به این منظور تهیة نقشة پهنه‌بندی خطر آتش‌سوزی در جنگل‌های مستعد با تمرکز بیشتر بر مناطق پرخطر، ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای آموزش آتش‌نشانان و در نهایت برنامه‌ریزی برای مبارزه با آتش‌سوزی با هدف کاهش آسیب و حفظ ایمنی ضرورت دارد. هدف این مقاله، مدل‌سازی پتانسیل آتش‌سوزی در مناطق جنگلی با در نظر گرفتن عدم قطعیت ناشی از وزن‌دهی معیارهای مؤثر مکانی است. نوآوری تحقیق حاضر، به‌کارگیری نظریۀ شهود دمسپتر- شافر به‌منظور کاهش عدم قطعیت ناشی از وزن‌دهی معیارها توسط کارشناسان است. در این رویکرد با توجه به در نظر گرفتن توابع باور و موجه بودن و تجمیع توابع سطوح مختلف عدم قطعیت مدیریت می‌شود که با توجه به تعداد زیاد زیرمعیارها می‌تواند بسیار مؤثر باشد. ابتدا معیارهای توپوگرافی، اقلیمی، انسانی و پوشش گیاهی مدنظر قرار گرفت و زیرمعیارهای مربوط شناسایی شد. معیارها و زیرمعیارها در سه سطح تعریف شدند. در سطح اول چهار معیار، در سطح دوم ده زیرمعیار و در سطح سوم بیست‌وهفت زیرمعیار در نظر گرفته شد. همچنین به‌منظور وزن‌دهی معیارهای مؤثر از نظر سی کارشناس استفاده شد. با استفاده از پرسشنامه‌های تکمیل‌شده توسط متخصصان و وزن هر یک از معیارها و زیرمعیارهای مربوط، اوزان نهایی با استفاده از نظریۀ شهود دمپستر- شافر محاسبه شد. نقشة خطر وقوع آتش‌سوزی با استفاده از روش‌های همپوشانی وزن‌دار و با تلفیق لایه‌ها در چهار طبقه گروه‌بندی شد. نتایج نشان داد که مؤثرترین شاخص‌ها در وقوع آتش‌سوزی به‌ترتیب معیار پوشش گیاهی و سپس معیار انسانی است. وزن معیار انسانی 301/0 و وزن پوشش گیاهی 2595/0محاسبه شد. مقایسة نقشة حاصل با آتش‌سوزی‌های رخ‌داده در منطقة پژوهش نشان می‌دهد که طبقات پرخطر و خطرناک همپوشانی زیادی با نقاط حاصل از این تحقیق دارند و مدل پیشنهادی می‌تواند با دقت زیاد وقوع آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع را پیش‌بینی کند. همچنین آزمون مدل توسط منحنی مشخصة عملکرد سیستم دقت زیاد مدل با مقدار 92 درصد  را نشان داد.