فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه با تغییرات صورت‌گرفته، رویکرد آمایش مرزها نیز اهمیت بیشتر و جایگاه برجسته‌ای در برقراری امنیت یافته است. امروزه برقراری امنیت در گسترۀ قلمرو سرزمینی هر کشور مبتنی بر رویکرد آمایش سرزمین، از وظایف اولیة نظام سیاسی حاکم بر آن کشور است. جنوب شرق ایران با مخاطرات انسانی بسیاری دست به گریبان است که زمینه‌ساز ناپایداری سکونت در این ناحیه شده است. روش پژوهش در این مقاله، روش آمیخته (کمّی- کیفی) است. برای توصیف پاسخ‌های داده‌شده به سؤال‌های عمومی پرسشنامۀ تحقیق از نرم‌افزار آماری SPSS26 استفاده شد. پرسش پژوهش حاضر این است که کدام مخاطرات انسانی بر آمایش نواحی مرزی جنوب شرق ایران بیشتر اثرگذارند؟ «فقر، حضور اتباع خارجی، مهاجرت، تروریسم و فقدان اشتغال» از مخاطرات انسانی تأثیرگذار بر امنیت در این ناحیه است که در تحقیق حاضر به آنها پرداخته شده است. یافته‌ها نشان‌دهندۀ آن است که این ناحیه در کنار محرومیت‌های چشمگیر در بنیادهای زیستی و طبیعی، از نظر شاخص‌های توسعه‌یافتگی در پایین‌ترین سطح در مقایسه با متوسط‌های ملی قرار دارد. نتایج تحقیق بیانگر آن است که «فقدان اشتغال، قاچاق کالا و مواد مخدر» با امتیاز 75/3 در رتبۀ اول، «فقر» با امتیاز 65/3 در رتبۀ دوم، «مهاجرت» با امتیاز 86/2 در رتبۀ سوم، حضور اتباع بیگانه با امتیاز 40/2 در رتبۀ چهارم و تروریسم با امتیاز 33/2 در رتبۀ پنجم قرار دارد. بنابراین، شناخت این مخاطرات و در نظر داشتن آنها در برنامه‌های آمایشی گام اولیه است که باید در سند آمایشی این ناحیه مدنظر قرار گیرد تا بتوان مخاطرات انسانی شکل‌گرفته در این ناحیه را مدیریت کرد.