واسنجی داده‌های باران سری 3B42 و 3B43 ماهوارۀ TRMM در زون‌های اقلیمی ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموختة کارشناسی‌ارشد آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه

3 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

doi
10.22059/jphgr.2016.59370
چکیده

تحقیق حاضر با هدف ارزیابی میزان صحت داده‌های باران ماهوارة TRMM در 87 ایستگاه سینوپتیکی ایران در مقیاس‌های روزانه و ماهانه انجام شده است. بدین منظور، ابتدا داده‌های روزانة TRMM-3B42 و ماهانة TRMM-3B43 دانلود شد. مقایسة بین داده‌های ماهواره‌ای و مشاهده‌ای در ایستگاه‌های انتخابی واقع در شش زون اقلیمی ایران (بیابانی، نیمه‌بیابانی، کوهستانی، نیمه‌کوهستانی، بیابان ساحلی و مرطوب ساحلی) در دورة آماری 1998-2009 انجام شد. برای ارزیابی داده‌های ماهواره‌ای از معیارهای آماری خطا و شاخص‌های مطابقت استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که ماهوارة TRMM مقادیر بارندگی روزانه و ماهانه را در 68% از ایستگاه‌ها بیش از مقادیر مشاهده‌ای برآورد می‌کند. به‌دلیل وجود خطای قابل‌توجه داده‌های ماهواره‌ای، مقادیر تخمینی TRMM در دو مقیاس زمانی به تفکیک زون‌های اقلیمی و ایران واسنجی ‌شد و ضرایب تصحیح بر اساس روش رگرسیون خطی ارائه شد. بیشترین مقدار ضریب همبستگی در سطح معناداری 01/0 در دو مقیاس روزانه و ماهانه در زون نیمه‌کوهستانی به ترتیب برابر 86/0 و 99/0 و کمترین مقدار آن‌ها 49/0 و 78/0 در زون مرطوب ساحلی به‌دست آمد. داده‌های واسنجی‌شدة TRMM در بیشتر زون‌ها و ایستگاه‌ها، مشابه یا نزدیک به مقادیر مشاهده‌ای است و در زون اقلیمی مرطوب شمال ایران، خطای داده‌های ماهواره‌ای کاهش نیافت.