پیامدهای تشکیل هیات مستقل بین‌المللی حقیقت‌یاب برای ایران از منظر حقوق بین‌الملل کیفری

نویسندگان

1 استاد حقوق بین‌الملل، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22034/isj.2023.392579.1993
چکیده

پس از اتفاقات رخ داده در ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ در ساختمان پلیس امنیت اخلاقی، در ایران اعتراضاتی آغاز شد. این حوادث از شهرهای سقز و تهران شروع شد و چندین ماه در شهرهای مختلف ایران و جهان ادامه داشت. از آن پس بود که واکنش‌های بسیاری در سطح ایران و جهان ایجاد شد. در پی این اعتراضات، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد با صدور قطعنامه A/HRC/S-35/L.1 اقدام به تشکیل «هیات مستقل بین‌المللی حقیقت‌یاب» نمود. تاسیس هیات حقیقت‌یاب یکی از مهم‌ترین سازکارهای شورای حقوق بشر در حفاظت از حقوق بشر، از طریق تحقیق درخصوص موارد نقض حقوق بشر در هر یک از دول عضو ملل متحد در زمانی است که وضعیت رعایت حقوق بشر در آن کشور، نگران کننده بوده و سازمان در جستجوی مقابله با این وضعیت و جلوگیری از بی‌کیفرمانی باشد. روش بررسی این پژوهش، تحلیلی–توصیفی می‌باشد و شیوه‌ی گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای است. سوال اصلی این پژوهش آن است که در پرتو بررسی فعالیت هیات‌های مشابه، آثار و پیامدهای کیفری گزارش‌های این هیات برای ایران چه خواهد بود؟ فرضیه نگارندگان آن است که صلاحیت جهانی برخی محاکم عمدتاً اروپایی برای تعقیب ناقضان شدید حقوق بشر ممکن است فعال گردد.