فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دنیای کنونی مسئله امنیت انرژی برای کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده، پیوند ناگسستنی با قدرت دولت‌ها پیدا کرده و این امر کشورها را در مجموعه‌ای درهم تنیده از وابستگی متقابل محصور کرده است؛ به طوری که هر نوع اخلال در آن می‌تواند همچون اثر پروانه‌ای دگرگونی عظیمی در نظام بین‌الملل ایجاد کند. حمله روسیه به اوکراین در 2022، از مهم‌ترین پدیده‌ها پس از پایان جنگ سرد است که ساختار نظام بین‌الملل را تحت تاثیر قرار داد. ذخائر عظیم نفت و گاز روسیه، این کشور را به بزرگترین صادرکننده انرژی به اروپا تبدیل کرده بود. شبکه حیاتی درهم تنیده تبادلات انرژی میان روسیه و اروپا آن چنان وابستگی متقابل ایجاد کرده بود که حوزه انرژی در مراکز حساسی مانند شورای عالی امنیت ملی کشورها تصمیم‌گیری می‌شد. سوال‌های اصلی پژوهش این است که با توجه به اهمیت انرژی در روابط روسیه و اروپا، نقش آن در منازعات روسیه و اروپا چه بوده است؟ و عواقب جنگ اوکراین چه تغییراتی را در ژئوپلتیک انرژی نظام بین‌الملل ایجاد کرد؟ در این راستا این مطالعه در پی یافتن همبستگی متغیر انرژی در جنگ اوکراین در چارچوب نظریه‌های وابستگی متقابل است و یافته‌های آن حاکی از آن است که انرژی به عنوان رشته مستحکم وابستگی متقابل روسیه و اروپا، به دلایلی چون اختلافات ایدئولوژیک، بی‌اعتمادی دیرینه، و از همه مهم‌تر استفاده تسلیحاتی طرف‌ها از آن، نه تنها موجب ایجاد جامعه امنیتی متکثر نگردید، بلکه خود باعث برداشت‌های تهدیدآمیز شد تا جایی که با یک جنگ از هم گسست و روابط بین‌الملل را تحت تاثیر قرار داد.