مقایسه تحلیلی بین تأمین مالی صکوک و بدهی عمومی بر ارتباط کسری های دوگانه

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران

2 دکتری اقتصاد اسلامی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران

3 استاد گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران

doi
10.22075/jem.2024.33719.1924
چکیده

کسری­دوگانه وقوع همزمان کسری­ بودجه و کسری حساب‌جاری می­باشد که آثار نامطلوبی بر عملکرد بخش­های مختلف اقتصاد به‌جای می­گذارد. از طرف دیگر پر کردن شکاف کسری دوگانه با تکیه ‌بر بدهی­ عمومی درصورتی‌که فراتر از محدودیت­ها باشد برای اقتصاد­ مضر است. در این مطالعه ارتباط فرضیه کسری دوگانه با نقش صکوک به‌عنوان یک راه‌حل جدید تأمین ­مالی در مقایسه با تأمین ­مالی­ بدهی عمومی در 14 کشور منتخب عرضه کننده صکوک با استفاده از رویکرد گشتاورهای تعمیم یافته بررسی شده است. نمونه موردبررسی شامل کشورهایی با حجم بالایی از انتشار صکوک در بازه زمانی 2021-2012 میلادی است. یافته ­ها نشان می‌دهد که با حضور بدهی­ عمومی اثر تراز بودجه بر تراز حساب جاری از 46/0 درصد به 68/0 درصد افزایش یافته و اندازه ضریب خالص برآورد شده با 22/0 درصد نشان از تقویت ارتباط کسری­دوگانه است. در مقابل با وجود صکوک ارتباط مثبت تراز بودجه بر تراز حساب‌جاری از 75/0 درصد به 66/0 درصد کاهش می­یابد که بیانگر تضعیف کسری­دوگانه تقریباً به اندازه 10/0 درصد است. در­واقع نتایج حاکی از آن است که صکوک از روش مستقیم می‌تواند تراز حساب‌جاری را بهبود بخشد و در روش غیرمستقیم از طریق ملاحظات ریکاردویی با جبران تغییرات در پس­ انداز به کاهش ارتباط کسری دوگانه منجر شود. در­ واقع ابزارهای مالی کارآمد ممکن است ویژگی‌های ریکاردویی را در اقتصادها اجرا کنند و اثر سیاست‌های مالی بر حساب جاری را کاهش دهند.