فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقاله حاضر به تبیین اثرگذاری نامتقارن بار مالیاتی و تولید بر اقتصاد سایه ایران با استفاده از مدل غیرخطی NARDL برای سال‌های 1354-1400 می‌پردازد. در این تحقیق برای برآورد حجم اقتصاد زیرزمینی از رهیافت تانزی تابع تقاضا (پول) بهره گرفته شده است. شاخص اقتصاد زیرزمینی در ایران طی دوره مورد بررسی فراز و نشیب‌هایی دارد و این‌روند در سال‌های 1354تا 1396 افزایشی بوده است. در سال‌های اخیر با توجه بیشتر به موضوع درآمدهای مالیاتی، شفافیت مالیاتی و کاهش درآمدهای نفتی دولت، حجم اقتصاد زیرزمینی روند نزولی خود را طی کرده است. همچنین مطابق نتایج مدل، اثرات نامتقارن مثبت و منفی بار مالیاتی منجر به کاهش نسبت حجم پول به نقدینگی می‌شود که نتیجه آن افزایش در حجم اقتصاد زیرزمینی می‌باشد. نرخ‌های مالیات بالا و بار مالیاتی از مهمترین علل افزایش حجم اقتصاد زیرزمینی محسوب می‌شوند. نرخ مالیات و بار مالیاتی بیشتر منجر به افزایش فعالیت در بخش اقتصاد زیرزمینی می‌شود که به نوبه خود حجم اقتصاد زیرزمینی را افزایش خواهد داد. در زمان افزایش بار مالیاتی ناشی از افزایش نرخ مالیات، افراد سریع‌تر به سمت اقتصاد زیرزمینی پیش می‌روند، ولی احتمالاَ کاهش بار مالیاتی، تاثیر اندکی بر اقتصاد زیرزمینی خواهد گذاشت. برای حل مشکل اقتصاد زیرزمینی، یکی از مهم‌ترین راه­ حل­ها که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفت، رشد و توسعه بخش تولید است. دولت باید برنامه­ریزی مستمر جهت بهبود و رشد تولید داشته باشد و ادامه رشد تولید طی سالیان متمادی کاهش اقتصاد زیرزمینی را به همراه خواهد داشت.