روشی جدید برمبنای ترکیب روش‌های آماری برای افزایش دقت نقشه‌های حساسیت به مخاطرات زمین‌لغزش (مطالعۀ موردی: استان مازندران)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد سیستم اطلاعات مکانی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران

2 استادیار گروه مهندسی نقشه‌برداری، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران

3 دانشیار دانشکدۀ مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jhsci.2021.319366.629
چکیده

زمین‌لغزش یکی از خطرهای طبیعی است که در سراسر جهان رخ می‌دهد و هرساله سبب خسارت جانی و مالی زیادی می‌شود. کنترل و مدیریت زمین‌لغزش نقش مؤثری در کاهش خسارات آن دارد. اولین مرحله در مدیریت خطر زمین‌لغزش، شناسایی مناطق مستعد به زمین‌لغزش است که روش‌های متفاوتی برای آن ارائه شده است. ارزیابی این روش‌ها در حوزه‌های مختلف می‌تواند اطلاعات ارزشمندی در اختیار مدیران و تصمیم‌گیران قرار بدهد. در تحقیق حاضر، نقشۀ حساسیت به زمین‌لغزش برای استان مازندران با استفاده از روش‌های شاخص آماری و فاکتور اطمینان تولید شده است. همچنین به‌منظور افزایش دقت، روش‌های جدیدی با ترکیب روش شاخص آنتروپی با هر یک از روش‌های شاخص آماری و ضریب اطمینان ارائه شده‌اند. برای ارزیابی و مقایسۀ روش‌ها از اطلاعات 585 زمین‌لغزش استفاده شده که در دوره‌ای پنجاه‌ساله در استان مازندران رخ داده‌اند. پانزده عامل به‌عنوان عوامل تأثیرگذار بر رخداد زمین‌لغزش در نظر گرفته شده‌اند که خود به چهار دستۀ عوامل توپوگرافی، هیدرولوژی، محیطی و انسان‌ساخت و زمین‌شناسی تقسیم شده‌اند. نتایج بررسی‌ها نشان دادند که از بین این عوامل، عوامل دستۀ توپوگرافی بیشترین تأثیر را در رخداد زمین‌لغزش دارند. علاوه‌بر این، مقایسۀ دقت نقشه‌های حساسیت به لغزش تولیدشده با استفاده از روش‌های ترکیبی، با دقت حاصل از روش‌های شاخص آماری و ضریب اطمینان افزایشی برابر 3 و 5/3 درصد براساس شاخص سطح زیر منحنی نشان دادند.