فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر با توجه به میزان روزافزون تلفات انسانی که عملیات حفظ صلح دربرداشته موضوع حفاظت و حمایت از نیروهای حافظ صلح بیش‌ازپیش مورد توجه قرارگرفته و این پرسش‌های اساسی را مطرح کرده که تدابیر و سازکارهای نظام حقوقی بین‌المللی برای حفاظت از نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد چیست و تا چه اندازه توانسته از این نیروها حفاظت نماید؟ در پرتو روش توصیفی- تحلیلی مفروض این نوشتار آن است که نظام حقوقی بین‌المللی سازکارها و تدابیری را ازجمله در قالب قطعنامه‌های شورای امنیت، توافق‌نامه وضعیت نیروها (سوفا)، کنوانسیون ایمنی مورخ 1994 و همچنین اسناد دیگری نظیر کنوانسیون‌های 1949 ژنو و اساسنامه رم مورخ 1998 برای حفاظت از نیروهای حافظ صلح ملل متحد مقرر نموده است. بااین‌حال، این تدابیر و سازکارها نتوانسته آن‌چنان که باید، مؤثر و رضایت‌بخش باشند. هرچند که تبعیت از قطعنامه‌های شورای امنیت برای دولت‌های عضو الزامی است، اما لحن برخی از این قطعنامه‌ها بگونه‌ای است که الزام خاصی برای دولت‌ها ایجاد نمی‌کند. توافق‌نامه سوفا نیز در بیشتر مواقع دوجانبه بوده و دامنه اجرایی آن محدود است. از سوی دیگر، کنوانسیون ایمنی به‌عنوان یک توافق‌نامه چندجانبه با استقبال چندانی از سوی دولت‌ها (بخصوص دولت‌های میزبان نیروهای حافظ صلح) مواجه نشده است. در خصوص مقررات کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل‌های الحاقی و همچنین اساسنامه رم نیز بایدگفت که به‌سختی بتوان با توسل به تفسیر موسع، آن مقررات را به مسأله حفاظت از نیروهای حافظ صلح تعمیم داد.