فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منیف‌پاشا از اندیشه‌گران مهم نیمۀ دوم سدۀ نوزدهم بود که در عرصۀ فکری و سیاسی نقش مؤثری داشت. شخصیت وی با تحصیلات رسمی و سنتی متداول در عثمانی شکل گرفت و با ادامۀ تحصیل در آلمان، افق‌هایی جدیدی در عرصۀ علمی و آموزشی به‌روی او باز شد. وی طی اقامت در اروپا، با تمدن غرب و اندیشه‌های متفکران عصر روشنگری آشنا شد و با مقایسۀ وضعیت عثمانی و اروپا به‌تأمل پرداخت. منیف‌پاشا بعد از بازگشت از اروپا، مسئولیت‌ها و مأموریت‌های مختلفی به‌عهده گرفت و با محیط‌های فکری، فرهنگی و ادبی مختلف آشنا شد و به‌سبب وجهۀ روشنفکری در عرصۀ اجتماعی، موقعیت برجسته‌ای کسب کرد. اندیشه‌گران ایران با او مراوده و گفت‌وگو داشتند. او به‌سبب آشنایی با ایران و زبان فارسی، دوبار در مقام سفیر عثمانی راهی تهران شد. او در تهران در کنار فعالیت سیاسی، لوایحی در اصلاح وضع عثمانی نگاشت. همچنین، اثری کوتاه باعنوان رسالۀ ایران به‌رشتۀ تحریر درآورد که ترجمۀ آن در ادامة پژوهش آمده است. در این پژوهش، با طرح پرسش‌هایی دربارۀ شکل‌گیری شخصیت و اندیشه‌های منیف‌پاشا و رابطۀ او با اندیشه‌گران ایرانی و دوران سفارتش در تهران، زندگی سیاسی و فکری او بررسی شده است. پژوهش حاضر کوشید با گزارشی توصیفی به‌موضوع بپردازد. یافته‌‌های پژوهش نشان داد که سفرای اعزامی به‌ایران ازسوی دولت عثمانی، از میان شایستگان علمی، ادبی و سیاسی انتخاب می‌شدند. شخصیت و عملکرد منیف‌پاشا در زندگی سیاسی و دوران سفارت در تهران از شایستگی او حکایت داشت.