مدل شایستگی مالی شرکت‌های بیمه با استفاده از رویکرد دلفی فازی و معادلات ساختاری

نویسندگان

1 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دانشجوی دوره دکتری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22075/jem.2024.33694.1923
چکیده

شایستگی مالی شاخصی است که نشان می‌دهد چگونه یک سازمان از منابع خود به بهترین شکل ممکن در جهت کسب سود و ایفای تعهدات آتی استفاده نموده، شایستگی مالی یک شرکت بیمه به معنای مهارت و توانایی ایفای تعهدات مالی کوتاه‌مدت و بلندمدت و نیز تداوم سودآوری با رعایت الزامات نهاد ناظر می‌باشد. با توجه به عدم وجود مدلی مشخص برای تعیین شایستگی مالی شرکت‌های بیمه، هدف از تحقیق حاضر تعیین مدلی نظام‌مند برای سنجش شایستگی مالی شرکت‌های بیمه در ایران می‌باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف جز پژوهش های توسعه‌ای بوده و جهت انجام پژوهش از روش تحقیق آمیخته (کیفی و کمی) استفاده شده است. جهت استخراج ابعاد، مولفه‌ها و ‌شاخص‌های شایستگی مالی از روش تحقیق کیفی با رویکرد فراترکیب استفاده شده، جهت غربال‌گری ‌شاخص‌ها از روش دلفی فازی و در نهایت از تحلیل عاملی تاییدی و ﻣﻌﺎدﻻت ﺳﺎﺧﺘﺎری استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران عامل، معاونین و مدیران مالی، روسای حسابداری و حسابرسان شاغل در صنعت بیمه می‌باشد. با استفاده از روش فراترکیب ابتدا 58 شاخص  استخراج گردید که در قالب 5 بعد و 15 مولفه تقسیم‌بندی شدند. اعتبار و روایی ‌شاخص‌ها با مصاحبه با 12 نفر از خبرگان پژوهش صورت پذیرفت و با اجرای روش دلفی فازی تعداد 52 شاخص مورد تایید قرار گرفت. شاخص‌های نهایی شده از طریق تدوین پرسشنامه بین تمام افراد فوق توزیع و تعداد 198 پرسشنامه جمع‌آوری و از طریق تحلیل عاملی تاییدی و معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفت. مدل نهایی شامل 5 بعد می باشد که عبارتند از بعد فنی بیمه‌گری، بعد بازاریابی و تسلط بر بازار، بعد مالی، بعد ساختار حاکمیت شرکتی و مدیریتی و بعد عوامل کلان اقتصادی و محیط عملیاتی صنعت بیمه.