بررسی جایگاه شیعیان در تاریخنگاری ائمه تا پایان قرن سوم هجری
نویسندگان
1 دانشیار،گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اهل بیت علیهم السلام، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/jhic.2024.379781.654503چکیده
تاریخ ائمه از وجوه ممتاز تاریخنگاری شیعیان بهشمار میآید. نگرههای هویت فرهنگی و اجتماعی و توجه بهساختارهای فکری تحولگرا در آن دیده میشود. این پژوهش، درپیِ اثبات نقش و جایگاه تاریخنگاری ائمه در سه قرن نخست هجری در بین شیعیان است. بر اساس این تحقیق، تعداد 65 نفر دربارة تاریخ ائمه تألیف نموده که بیشتر آنها از اصحاب ائمه بوده و از ایشان نقل کردهاند. تعداد تألیفات 191 اثر است که برخی از این آثار، تصحیح، ترجمه و چاپ شده، برخی بهصورت پراکنده در آثار شیعی گزارش شده و برخی بهصورت نسخة خطی نادر، موجود و برخی از آنها نیز مفقود و بخش کمی از آنها ناشناخته است و در روش، منابع و بینش، تحت تأثیر مکتب علمی کوفه و بصره و مدینه قرار دارند. عمدة آثار، تکنگاری است، رویکرد روایی- اخباری دارد و گرایشهای دیگر (حدیثی و کلامی) در آن دیده میشود. این آثار از نظر ارزش و اعتبار در یکسطح نیست و اخبار آنها در متون تاریخی و حدیثی اسلامی ادوار بعد دیده میشود. پژوهش حاضر با استفاده از روش ارزیابی کمی و تحلیل توصیفی و با بهرهگیری از منابع اسلامی، انجامگرفته است.
