واکاوی پدیدارشناسانۀ ادراک و تجارب زیستۀ مدیران مدارس در مورد آمادگی در برابر مخاطرات زلزله
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران
2 دانشیار پژوهشکدۀ مهندسی سازه پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله
3 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jhsci.2021.327535.657چکیده
ارتقای ایمنی مدارس کشور بهعنوان کانون تجمع دانشآموزان، ضرورتی انکارناپذیر است. برای بهرهمندی از مدرسۀ ایمن، علاوهبر سازۀ استاندارد و پایدارسازی اجزای غیرسازهای، آمادگی دستاندرکاران برای مواجهه با زلزله و دانش کافی در مورد وظایف و کارهای ضروریِ قبل، حین و بعد از زلزله نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. مدیران مدارس در مقام پیشگامان تصمیمگیری و برنامهریزی در فضای اجرایی مدرسه، زمینهساز تحقق این عوامل در مدارس هستند. از اینرو پژوهش حاضر با هدف واکاوی ادراک و تجارب زیستۀ مدیران مدارس، بهمنظور شناسایی مضامین و زیرمضامین مرتبط با آمادگی مدارس در برابر زلزله انجام گرفت. برای این منظور از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی استفاده شد. دادهها از طریق مصاحبۀ عمیق و نیمهساختاریافته گردآوری شد. با استفاده از نمونهگیری ملاکی، اشباع دادهها پس از 14 مصاحبه حاصل شد. مصاحبهها با استفاده از نرمافزار MAXQDA2018 و مبتنی بر راهبرد کلایزی تحلیل شد. با تحلیل مصاحبهها پنج مضمون اصلی شامل «پیشنیازها»، «اقدامات ایمنی لرزهای»، «آموزش و مانور»، «مشارکت فعال کنشگران» و «دانش موضوعی و رویکرد مدیران مدارس» شناسایی شد. یافتهها نشان میدهد که ارتقای ایمنی لرزهای در مدارس باید با روندی سریعتر انجام گیرد و باید بودجه مشخصی به موضوع آموزش و مانور مدارس اختصاص یابد و راههای فرار کافی و ایمن در مدارس اندیشیده شود. تسریع فرایند ایمنی همهجانبۀ مدارس در برابر زلزله، مستلزم رویکرد فعال مدیران و تعامل سازنده و مؤثر آنان با کارشناسان، معلمان و والدین است.
