فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بناهای مذهبی، مانند مساجد، مزارات اولیا و انبیا، مقام‌ها، بیوت برجای‌مانده از سادات و شیوخ مسلمانان از‌جمله مکان‌های مقدّسی است که نه‌تنها یکی از مهم‌ترین نمادهای هویّتی در جوامع اسلامی، همواره موجب بازشناساندن این جوامع از غیر بوده، بلکه هرگونه توهین و تعرّض به‌این مکان‌ها، واکنش‌های مشابهی ازسوی مسلمانان مناطق مختلف به‌دنبال داشته است. نمونه‌پژوهی تاریخ جنگ‌های صلیبی در سده‌های میانه، که به‌اشغال شهرهای اسلامی و مکان‌های مقدّس آنها ازسوی مسیحیان انجامید، این مسئله را به‌خوبی نمایان می‌سازد؛ از‌این‌رو پژوهش حاضر با روش تببین تاریخی داده‌ها، به‌مطالعة نحوة أثرگذاری مکان‌های مقدّس شام در رویارویی مسلمانان با مهاجمان صلیبی و چگونگی هویّت‌جویی آنها پرداخته است. دستاورد پژوهش نشان داد که باورمندی مسلمانان به‌قداست برخی مکان‌ها در ایجاد همبستگی عاطفی و گروهی میان آنها، تحریک عواطف و غیرت دینی آنها برای انجام اقدامات جهادی، تلاش برای باز‍پس‌گیری شهرهای اشغالی و حفظ چهرة اسلامی آنها نقش به‌سزایی داشته که دربارة بیت المقدس به‌اوج رسیده است.