قابلیّت جبران ضرر اقتصادی ناشی از نقض تعهّدات قراردادی: مطالعۀ تطبیقی در حقوق قراردادهای تجاری بین المللی، فقه و حقوق ایران

نویسندگان

1 استاد دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحدۀ عربی (نویسنده مسئول)

3 دانشیار حقوق خصوصی دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار حقوق خصوصی، واحد تهران غرب ، تهران ،ایران

doi
10.22075/feqh.2019.18660.2191
چکیده

یکی از مصادیق خسارات قراردادی، خسارت اقتصادی صرف یا عدم النفع قراردادی می­باشد. در حقوق کشورهای غربی، بر مبنای اصل لزوم جبران کامل خسارت و در راستای تحقّق منافع متوقّع و مورد اتّکای متعهدٌ له، حکم به جبران خسارات اقتصادی صرف داده می ­شود. اما در مقابل، قانونگذار ایران در تبصره ماده­ 522 قانون آئین دادرسی مدنی با تأسّی از فقه، حکم به عدم قابلیّت جبران عدم النفع داده است. با توجه به اطلاق این حکم می­ توان گفت عدم النفع قراردادی نیز مشمول این حکم است و قابل جبران نمی ­باشد؛ لکن به دلیل مخالفت این حکم با عرف و رویّه تجاری بین ­المللی، در این مقاله سعی شده همگام با رویّه­ مشابه در حقوق کشورهای غربی و قوانین بین المللی به تبیین لزوم قابلیّت جبران خسارات اقتصادی قراردادی پرداخته و تفسیری موافق با آن از ماده­ 522 قانون آئین دادرسی مدنی ارائه شود؛ چراکه از نظر محقّق این نوع خسارت به متعهّد ناقض منتسب بوده و با عمل وی رابطه سببیّت دارد و از اینرو ارکان مسئولیّت در آن جمع بوده و از قابلیّت جبران برخوردار می ­باشد.