تحلیل تغییرات رفتاری بدنۀ سد لار و مخاطرات آن با استفاده از روش تداخل‌سنجی راداری و بررسی‌های میدانی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jhsci.2021.314812.615
چکیده

در طی دهۀ گذشته، شکست فاجعه‌بار چندین سد در جهان در نتیجۀ عواملی همچون جنبه‌های ساختاری، ژئوتکنیکی، هیدرولیکی، عملیاتی و محیطی روی داده است. استفاده از روش‌های پایش برای جلوگیری از این مخاطره، مقرون به ‌صرفه است؛ همچنین کاربرد روش‌هایی به‌منظور ارزیابی خطرهای ایجادشده برای جوامع ساکن پایین‌دست این ساختارها ضرورت دارد. در سال‌های اخیر به‌علت در دسترس بودن روش سنجش از دور و کاهش هزینه‌های آن، استفاده از آن افزایش یافته است. در این پژوهش در محدودۀ سد لار پس از مشاهدۀ نقاط خردشدگی و فرونشست روی سنگ‌چین سد لار که حاصل فرار آب و فرسایش داخلی خاکریز است، از روش تداخل‌سنجی راداری با استفاده از تصاویر Sentinel-1A در دامنۀ زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ بهره گرفته شد. نتایج پردازش نشان داد که جابه‌جایی سد در جناح چپ به‌صورت فرونشست، 8 میلی‌متر بوده است، ولی از سال ۲۰۱۸ تا اواخر ۲۰۱۹ این روند تغییر کرده و نقاط نزدیک به تکیه‌گاه چپ و نزدیک تاج، بالازدگی بدنۀ سد را نشان می‌دهند. همچنین نتایج این تحقیقات تأکید می‌کند که پایش مداوم سد لار با استفاده از تصاویر راداری به‌همراه مشاهدات میدانی برای جلوگیری از مخاطرات جدی سد ضروری است.