بررسی اقدامات اثربخش حکمروایی محلی در کاهش آثار خشکسالی در سکونتگاه‌های روستایی شهرستان داراب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه پیام نور تهران، ایران

2 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 استادیار دانشگاه پیام نور مرکز ساوه، ایران

4 استادیار دانشگاه پیام نور مرکز مشهد، ایران

doi
10.22059/jhsci.2021.309925.598
چکیده

کارامدی حکمروایی محلی از عوامل اثرگذار در کاهش آثار خشکسالی در سکونتگاه‌های روستایی است. هدف این پژوهش بررسی اقدامات اثربخش حکمروایی محلی در کاهش آثار خشکسالی در سکونتگاه‌های روستایی واقع در پهنه‌های خشکسالی شهرستان داراب است. اطلاعات لازم برای تحقیق، از طریق مصاحبۀ نیمه­ساختارمند با نمونه­ای برگزیده از اعضای شوراهای اسلامی و دهیاران (36=n) به‌دست آمد. با استفاده از فرایند کدگذاری مرسوم نظریۀ بنیانی، متن به‌دست‌آمده از مصاحبه­ها تحلیل شده و یافته­های حاصل از تحلیل ساختاری شامل کدهای باز تدوین شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که از جمله اقدامات اقتصادی مهم حکمروایی محلی در کاهش آثار خشکسالی می‌توان به تشویق روستاییان به متنوع‌سازی معیشت، کمک به معیشت خانوارهای خسارت‌دیده با معرفی به خیرین، تشویق به کشت محصولات پربازده و بازارپسند، معرفی محصولات کشاورزی با درآمد بیشتر و تشویق به احداث گلخانه اشاره کرد. همچنین اقدامات اجتماعی اثرگذار در زمینۀ کاهش آثار خشکسالی شامل تشویق کشاورزان به استفاده از شیوه‌های همکاری در تولید و برداشت محصولات زراعی و باغی، تشویق روستاییان به ماندگاری در روستا، کمک به افزایش آگاهی و دانش کشاورزان و معرفی تجارب سرمایه‌های اجتماعی برای مقابله با آثار خشکسالی است و در زمینۀ اقدامات زیست‌محیطی می‌توان به مواردی همچون معرفی شیوه‌های نوین آبیاری، جلوگیری از آلودگی منابع آب سطحی و زیرزمینی و معرفی تخریب‌کنندگان محیط زیست به مراجع قضایی اشاره کرد.