فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به خسارات فراوان مخاطرات طبیعی از جمله زلزله، امروزه موضوع تاب‌آوری شهری اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع تاب‌آوری شهری در برابر مخاطرات با استفاده از تحلیل عاملی در شهر ساری انجام گرفته است. در این پژوهش ابتدا با استفاده از روش دلفی فازی و با توجه به نظر خبرگان پژوهش در سه مرحله، 53 عامل استخراج‌شده از مطالعات پیشین با استفاده از روند کیفی تأیید و غربال شد تا بدین واسطه عوامل استخراج‌شده برای فرایند تحلیل عاملی اکتشافی تعدیل و تأیید شوند. سپس براساس نتایج به‌دست‌آمده از این روش، پرسشنامه‌های تحلیل عاملی اکتشافی تدوین شد و پس از جمع‌آوری اطلاعاتِ این پرسشنامه‌ها از 98 کارشناس، به تجزیه‌وتحلیل آنها با استفاده از رویکرد تحلیل عاملی اکتشافی پرداخته شد. متغیرهای تحت بررسی در جهت تبیین تاب‌آوری شهر ساری عبارت‌اند از وضعیت فضاهای باز، کاربری‌های ناسازگار، زمین (بستر)، مقاومت ساختمان، دسترسی، مالکیت و تراکم که در پارادایم ارائه‌شده واکاوی شدند. در ابتدا 46 عامل وجود داشت که پس از تجزیه‌وتحلیل به 40 زیرشاخص در قالب هفت شاخص طبقه‌بندی و غربال‌ شدند. به‌منظور تأیید مدل ایجادشده، از روند تحلیل عاملی تأییدی (معادلات ساختاری) با استفاده از نرم‌افزار لیزرل استفاده شد. با توجه به نتایج سازۀ ضرایب استاندارد، بیشترین ضریب در مؤلفه‌ها به شاخص اجتماعی اختصاص داده شده است و در این شاخص نیز زیرشاخص‌های میزان عدالت اجتماعی، تراکم جمعیتی و مشارکت اجتماعی به‌ترتیب بیشترین ضریب همبستگی را در مدل دارند که نشان می‌دهد عوامل مؤثر بر شاخص‌های اجتماعی در روند افزایش تاب‌آوری شهری بسیار مؤثر است.