فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دانش جغرافیا از قرون اولیة اسلامی با فتوحات مسلمانان و گشوده‌شدن مرزهای سیاسی، اهمیت بسیاری یافت و اندیشمندان مسلمان، به‌ویژه در قرن سوم و چهارم هجری به‌نگارش آثاری مستقل دربارة جغرافیای جهان اسلام پرداختند. این پژوهش با ‌شیوة تحلیلی - تطبیقی و بر اساس منابع کتابخانه‌ای، کوشیده است وجوه مشترک و تفاوت جغرافیای اقتصادی جهان اسلام را در دو کتاب جغرافیایی مسالک اصطخری و اشکال‌العالم بررسی کند. نتیجة پژوهش نشان داده است که شرایط جغرافیایی و تاریخی مناطق مختلف جهان اسلام در حیات دو نویسنده در فراز و فرود اندیشه و توجه آنان به‌جغرافیای اقتصادی جهان اسلام برای انتخاب و نقل روایات بیشتر یا کمتر عاملی مهم و أثر‌گذار بوده است. نویسندة اشکال‌العالم به‌جغرافیای‌اقتصادی مناطقی، چون سیستان و ماوراءالنهر و اصطخری به‌جغرافیای اقتصادی شمال و غرب جهان اسلام توجه داشته و گزارش‌های متعددی را ارائه کرده‌اند.