فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عدالت توزیعی از دیرباز جزء مهم‌ترین دغدغه‌های دولت‌ها بوده و تاکنون دیدگاه‌های گوناگونی نیز دربارة آن ارائه‌ شده است. یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازان در این زمینه، جان‌رالز(اقتصاددان آمریکایی قرن بیستم) است که این پژوهش می‌کوشد ضمن مقایسة اقتصاد سیاسی دو دورانِ خلیفة سوم و امام علی (ع)، به‌تحلیل آن دوران بر اساس چارچوب نظری برگرفته از عدالت توزیعی مورد نظر جان‌رالز نیز بپردازد. مواردی، چون تصدیق حق مساوی برای همه، نادیده‌گرفتن بخشی از حق ثروتمندان به‌نفع مصالح همگان، دخالت دولت عدالت‌گر با ابزار و برنامه ازجمله دیدگاه‌هایی است که در کتاب نظریة عدالت او بیان‌شده است. دورة خلیفة سوم، شاهد شکاف روزافزون طبقاتی، تمرکز ثروت در طبقه‌ای خاص و ظهور پدیدة انحصار (رانت) هستیم. امام علی(ع) می‌کوشند تا ضمن اصلاح شیوة توزیع درآمدها، به‌اصلاحات بر مبنای کرامت انسانی و نه عشیره‌ای، ترجیح مصالح عمومی بر منافع فردی و طبقاتی نیز دست زنند. یافته‌های تحقیق ضمن آنکه بر تفاوت فاحش اقتصاد سیاسی این دو دوره تأکید می‌کند، عدالت توزیعی امام علی (ع) را نیز در ابعادی فراتر از نظریات جان‌رالز نشان می‌دهد. نتایج به‌دست آمده می‌تواند بیانگر این امر باشد که در میراث تمدنی اسلام از اسوه‌های برجسته‌ای برخورداریم که اندیشه و عملکرد آنان می‌تواند در سطح بسیار عالی‌تری از نظریه‌پردازان معاصر مورد توجه قرارگرفته و الگویی مناسب برای آسیب‌شناسی اقتصادی در عصر حاضر باشد.