باز طراحی مدل ارزیابی کیفیت افشای ریسک شرکت‌ها بر مبنای مدل زنجیره مارکوف پنهان

نویسندگان

1 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22103/jak.2024.23666.4071
چکیده

هدف: طراحی مدلی برای ارزیابی کیفیت افشای ریسک بر اساس احتمال همراستایی بین افشای ریسک و وضعیت واقعی ریسک شرکت. روش: مدل پژوهش بر پایه مدل زنجیره مارکوف پنهان و الگوریتم زنجیره مارکوف مونت‌کارلو و با استفاده از داده‌های 150 شرکت پذیرفته شده و فعال در بورس اوراق بهادار تهران طراحی و برآورد شده است. از داده‌های بازه زمانی 1392 تا 1398 برای پرورش و تخمین مدل و از داده‌های بازه زمانی 1399 تا 1401 برای بررسی دقت پیش‌بینی مدل استفاده شده است. یافته‌ها: شاخص‌های ریسک سیستماتیک (بتا)، نوسان بازدهی سهام، نسبت درآمد صادراتی به کل درآمد و نوسان جریان نقد عملیاتی، عوامل مؤثر بر احتمال همراستایی افشای ریسک با وضعیت ریسک شرکت‌ها هستند. نسبت نقدینگی، اهرم عملیاتی، اهرم مالی و اندازه شرکت، با کیفیت افشای ریسک در حالت وضعیت ریسک پایین رابطه منفی دارند. نتیجه‌گیری: مدل پژوهش می‌تواند به عنوان مبنایی مناسب برای تحلیل و پیش‌بینی الگوهای افشای ریسک و ارتقای کیفیت اطلاعات ارائه شده به استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی استفاده شود. همچنین مدل پژوهش، تأثیر شاخص‌های ریسک را بر احتمال افزایش افشای ریسک در دوره‌های زمانی متوالی پیش‌بینی می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد شرکت‌ها تمایل دارند سطح افشای ریسک را بدون توجه به وضعیت واقعی ریسک افزایش دهند که این امر منجر به کیفیت پایین افشای ریسک می‌شود.