فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهعلم طب و درمانگری از دیرباز با شعبات دیگری از علوم مستور و نامستور تنیده شده است. طب فراهنجار چون قسمی از علوم مکتوم و نامکتوم، سیاقی در پاسخ به ناتوانی طب هنجار محسوب می‌گشت. از این رو ملاحظه در روابط ساختاری طب و علوم فراطبیعی می‌تواند خوانش متفاوتی از گفتمان علوم غریبه در ایران، در اختیار محققان و پژوهشگران تاریخ قرار ‌دهد. جستار پیش رو با هدف معرفی و تحلیل موضوعی- محتوایی جنبه‌های بدیعی از طب فراهنجار در سه متن مشهور و معتبر علوم غریبۀ دوران میانۀ اسلامی؛ دقائق الحقایق، اسرار قاسمی و حرز الامان من فتن الزمان به نگارش درآمده است. تلون سنت نگارشی علوم غریبه در سه متن مذکور نشانگر سویه‌های متفاوتی از ساختار مذهبی، اجتماعی و کنش‌های انسانیت که معلول بسیاری از دستوالعمل‌های طب فراهنجار در نسخ خطی می‌باشند. متون کهن به مثابه منابع شاخصی در استطلاعات تاریخی‌ بازنمودی واقعی از ماهیت جوامع گذشته بدست می‌دهد. بررسی و مطالعۀ منابع مذکور از دو منظر موضوع و محتوای طبی مبین سه حوزۀ حفظ الصحه، دستورالعمل‌های علاجی و تداوی و طالع‌بینی بیماری‌هاست. شیوه‌ها و راهکارهای علاجی و درمانی پربسامدترین ارجاعات طبی در متون علوم غریبه و استعمال ادعیه و سور قرآنی پرتاکیدترین روش درمان فراهنجار به حساب می‌آ‌یند.پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی متون کهن تاریخی منتشر نشده، تلاش می‌نماید با رویکردی نو به موضع علوم غریبه، قرائتی متباینی از آن را در جایگاه هستی شناختی علوم تفسیر نماید.