نگاهی به کووید-19 و تحولات آموزش دانشگاهی در جهان: مخاطرات و چشم‌اندازها

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک دانشگاه تهران

2 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک دانشگاه تهران

3 دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

4 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک دانشگاه تهران

doi
10.22059/jhsci.2020.311822.604
چکیده

شیوع ویروس کرونا، از مهم‌ترین مخاطرات جهان امروز است و همه‌گیری این ویروس، بخش‌های گوناگون جامعه ازجمله دانشگاه‌ها را درگیر کرده است. همانند هر چالشی، همه‌گیری ویروس کرونا نیز برای دانشگاه‌ها و جامعۀ علمی، تهدیدها و فرصت‌های بسیاری را به‌همراه آورده است. این پدیده موجب شده که جوامع علمی در زمینۀ آموزش الکترونیکی تجربه‌های ارزشمندی کسب کنند و آمادۀ ورود به عصر جدیدی از آموزش به شیوه‌های نوین ازجمله آموزش در فضاهای سه‌بعدی باشند. فرهنگ و هنر نیز با آموزش پیوند یافته است. این موضوع می‌تواند آغازی برای حرکت به‌سمت یکپارچگی جهانی در روند آموزش باشد. در چند ماه اخیر، بسیاری از کنفرانس‌ها نیز به شیوۀ مجازی برگزار شده‌اند که با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شدند. سیاست‌های جهانی نیز در راستای افزایش بودجۀ علوم کاربردی تمهیداتی را اندیشیده‌اند، به‌طوری‌که بودجۀ سالانه بنیاد ملی علوم آمریکا از 8 میلیارد دلار در حال تغییر به 40 میلیارد دلار است. از سوی دیگر همه‌گیری کووید-19 توجه محققان در رشته‌های مختلف را به خود جلب کرده و سبب شده مسیر تحقیقاتی در جهان به‌طور گسترده به‌سمت علوم بنیادی و یافتن راهکارهایی برای درمان این ویروس تغییر پیدا کند. این مسئله برخی زمینه‌های تحقیقاتی دیگر را با مشکل بودجه روبه‌رو خواهد کرد. بسیاری از دانشگاه‌های جهان نیز به‌علت رویکرد استفاده از فضای مجازی، با مشکلات متعدد ازجمله کاهش ثبت‌نام دانشجویان خارجی و به‌دنبال آن کمبود بودجه مواجه شده‌اند که این مسئله، حیات برخی دانشگاه‌ها را با تهدید روبه‌رو ساخته است. دانشگاه‌های سراسر جهان تمهیدات ارزشمندی را با هدف حفظ و ارتقای اهداف آموزشی خود و سازگاری هرچه بیشتر با این بحران جهانی اندیشیده‌اند. با توجه به مراتب یادشده، در این مقاله به بررسی این رویکردهای ارزشمند در جهان می‌پردازیم. امید است با بهره‌گیری از مشارکت علمی و انتقال تجارب سودمند جهانی، بتوانیم از این تهدید، فرصتی برای بهبود و ارتقای علم و آگاهی در کشور بسازیم.