شناسایی الزامات، چالش‌ها، موانع و پیامدهای اجرای اعتباربخشی گزارشگری پایداری شرکت‌ها در ایران با رویکرد تحلیل تم

نویسندگان

1 گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22103/jak.2024.23088.4025
چکیده

هدف: امروزه بحران‌های اجتماعی و زیست‌محیطی در سطح جهان، توجه شرکت‌ها و قانون‌گذاران را به گزارشگری پایداری جلب نموده است، اما آنچه باعث افزایش اهمیت و ضرورت گزارشگری پایداری می‌شود، اعتباربخشی این گزارش‌ها است، ازاین‌رو، این پژوهش درصدد است به شناسایی الزامات، چالش‌ها، موانع و پیامدهای اجرای اعتباربخشی گزارشگری پایداری شرکت‌ها در ایران ازنظر صاحب‌نظران و خبرگان حرفه بپردازد. روش: این پژوهش ازنظر نتیجه، توسعه‌ای، ازنظر روش اکتشافی و نوع داده‌ها کیفی است. همچنین این پژوهش از طریق مصاحبه با 21 خبره و صاحب‌نظر که شامل اعضای هیئت‌علمی دانشگاه، کارکنان سازمان حسابرسی و شاغلین در حرفه حسابرسی بودند، انجام شد. داده‌های حاصل از مصاحبه با روش تحلیل تم تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها: بر اساس یافته‌های حاصل از مصاحبه با خبرگان، 99 مفهوم و 30 تم فرعی شناسایی و درنهایت چهارتم اصلی استخراج شد. چهارتم اصلی این پژوهش عبارتند از: اهداف گزارشگری پایداری، الزامات و پیش‌نیازهای اجرای اعتباربخشی گزارشگری پایداری، چالش‌ها و موانع اجرای اعتباربخشی گزارشگری پایداری و پیامدهای اجرای اعتباربخشی گزارشگری پایداری. مفاهیم «آموزش حسابرسان»، «زیرساخت نامناسب برای گزارشگری»، «هزینه اعتباربخشی»، «میزان حق‌الزحمه پایین برای حسابرسی» و «توجه بیشتر شرکت‌ها به حفظ محیط‌زیست»، جزء پرتکرارترین مفاهیم مصاحبه بودند. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش می‌تواند مورداستفاده نهادهای ناظر، قانون‌گذاران و تدوین‌کنندگان استانداردها و حرفه حسابرسی ایران قرار بگیرد تا برای اجرای اعتباربخشی گزارش‌های پایداری تمهیدات مؤثری اندیشه شود.